Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

ततः प्रोवाच तां कन्यां ब्राह्मणीं संमतां सखीम् । कृतांजलिपुटा भूत्वा समालिंग्य च सादरम्

tataḥ provāca tāṃ kanyāṃ brāhmaṇīṃ saṃmatāṃ sakhīm | kṛtāṃjalipuṭā bhūtvā samāliṃgya ca sādaram

« Puis elle s'adressa à cette jeune fille, sa respectée amie Brāhmaṇa ; les paumes jointes avec révérence, et l'embrassant avec affection. »

ततःthen
ततः:
Desha/Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण
प्रोवाचsaid / spoke
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: प्र-
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म
कन्याम्girl
कन्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म; ताम् इत्यस्य विशेष्य-अपेक्षा
ब्राह्मणीम्Brahmin woman
ब्राह्मणीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म; कन्याम् इत्यस्य समानाधिकरण-विशेषणवत् (appositional)
संमताम्approved / esteemed
संमताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + मन् (धातु) → संमत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; कन्याम्/ब्राह्मणीम् इत्यस्य विशेषणम्
सखीम्female friend
सखीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म; समानाधिकरण (apposition to kanyām)
कृत-आञ्जलि-पुटाwith hands folded (in reverence)
कृत-आञ्जलि-पुटा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातोः क्त) + आञ्जलि + पुट (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (आञ्जल्याः पुटः यस्याः सः/सा; व्यवहारतः ‘कृताञ्जलिः’); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्तृ-विशेषणम्
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); “having become”
समालिङ्ग्यhaving embraced
समालिङ्ग्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + लिङ्ग् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); “having embraced”
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
सादरम्respectfully / with affection
सादरम्:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootस + आदर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोगः; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative: “respectfully”)

Unspecified female character (addressing her Brāhmaṇa friend)

Scene: A tender diplomatic scene: the speaker approaches her Brahmin maiden-friend, palms joined, then embraces her with care—respect and affection combined.

B
brāhmaṇī
K
kanyā
S
sakhī

FAQs

Even in conflict, dharma is upheld through humility, respectful address, and reconciliation.

Not named in this line; it supports the broader tīrtha-māhātmya narrative.

None; it depicts respectful conduct (ācāra) rather than a formal ritual.