Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

वेदवेदांगतत्त्वजः पौत्रस्तु परमेष्ठिनः । तं दृष्ट्वा राक्षसाकारं वित्रेसुः सर्वतो द्विजाः

vedavedāṃgatattvajaḥ pautrastu parameṣṭhinaḥ | taṃ dṛṣṭvā rākṣasākāraṃ vitresuḥ sarvato dvijāḥ

Il connaissait les véritables principes des Veda et des Vedāṅga, et était le petit-fils de Parameṣṭhin ; pourtant, le voyant sous une forme de rākṣasa, les brāhmaṇas de toutes parts furent saisis d’effroi.

वेदवेदाङ्गतत्त्वजःborn from the essence of the Vedas and Vedāṅgas
वेदवेदाङ्गतत्त्वजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवेद + वेदाङ्ग + तत्त्व + ज (प्रातिपदिके; समासः)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वेद-वेदाङ्ग-तत्त्वात् जातः’ इत्यर्थे बहुपद-तत्पुरुषः; विशेषणम्
पौत्रःgrandson
पौत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपौत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तुbut/and
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle)
परमेष्ठिनःof Parameṣṭhin (Brahmā)
परमेष्ठिनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपरमेष्ठिन् (प्रातिपदिक; ब्रह्मा)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund/absolutive)
राक्षसाकारम्a demon-like form
राक्षसाकारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराक्षस + आकार (प्रातिपदिके; समासः)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘राक्षसस्य आकारः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
वित्रेसुःthey trembled/were frightened
वित्रेसुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + त्रस् (धातु)
Formलिट्/लुङ्-प्रायः रूपम्; अत्र लिट् (Perfect) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; अर्थतः ‘अत्रसन्/अत्रसुः’ = ‘they trembled’
सर्वतःfrom all sides/everywhere
सर्वतः:
Desha (Adverbial/देश)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्ययम्; अव्यय-तद्धितान्तम् (adverb)
द्विजाःBrahmins (twice-born)
द्विजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

Narrator (Purāṇic narrator, context not explicit in snippet)

Type: kshetra

Scene: A learned, Brahmā-lineage sage in rākṣasa-like form; brāhmaṇas scattered in alarm across the scene, some raising hands in protective gestures, others clutching rosaries.

P
Parameṣṭhin (Brahmā)
D
dvija (brāhmaṇas)
R
rākṣasa (form)

FAQs

Learning and pedigree are not substitutes for disciplined conduct; adharma can eclipse even great scholarship.

No specific tīrtha is named in this verse; it advances the moral narrative within the tīrtha-māhātmya.

None directly; it highlights the social-religious shock among dvijas upon witnessing the cursed form.