Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 71

परिशिष्टविदश्चान्ये मध्यस्था द्विजसत्तमाः । प्रोचुर्वादं परित्यज्य साभिप्रायं यथोदितम्

pariśiṣṭavidaścānye madhyasthā dvijasattamāḥ | procurvādaṃ parityajya sābhiprāyaṃ yathoditam

D’autres brāhmanes éminents, versés dans les Pariśiṣṭa et demeurant comme médiateurs impartiaux, prirent la parole—renonçant aux querelles—et exposèrent le sens voulu, tel qu’il convient de l’énoncer.

परिशिष्टविदःknowers of the Pariśiṣṭa (appendices/traditions)
परिशिष्टविदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरिशिष्ट + विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; ‘परिशिष्टं वेत्ति’ इति उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारयप्रायः
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
मध्यस्थाःneutral / impartial
मध्यस्थाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्यस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषणम् (द्विजसत्तमाः)
द्विजसत्तमाःbest of the twice-born (Brahmins)
द्विजसत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; ‘द्विजानां सत्तमाः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
प्रोचुःthey said
प्रोचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
वादम्debate
वादम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootपरि + त्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/त्वा), ‘परित्यज्य’ = परित्यागं कृत्वा
साभिप्रायम्with the intended meaning
साभिप्रायम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस + अभिप्राय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारयः—‘अभिप्रायसहितम्’
यथाas
यथा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमानार्थक (as)
उदितम्as stated
उदितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootउद् + इ (धातु) / उदित (प्रातिपदिक)
Formभूतकाले कर्मणि कृदन्तः (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘यथोदितम्’ = यथा उदितम्

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Type: kshetra

Scene: Senior brāhmaṇas sit calmly between disputants, palms open in pacifying gestures, citing texts and explaining the intended meaning; the angry faces soften as order returns.

P
Pariśiṣṭa
D
Dvija
Y
Yajña

FAQs

True religious authority is shown by impartiality and fidelity to intended meaning, not by victory in argument.

The episode is situated in the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya connected with Rūpatīrtha.

It points to using Pariśiṣṭa-based guidance to clarify ritual intent, advising abandonment of mere contentious debate.