Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

ऋषय ऊचुः । ऋत्विजां चैव सर्वेषां सूत नामानि कीर्तय । येन यो विहितस्तत्र पदार्थः सूत तं वद

ṛṣaya ūcuḥ | ṛtvijāṃ caiva sarveṣāṃ sūta nāmāni kīrtaya | yena yo vihitastatra padārthaḥ sūta taṃ vada

Les sages dirent : «Ô Sūta, énonce les noms de tous les ṛtvij ; et dis-nous aussi, ô Sūta, quel rôle et quelle fonction précise furent assignés là à chacun».

ṛṣayaḥthe sages
ṛṣayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ūcuḥsaid
ūcuḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्) (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
ṛtvijāmof the priests
ṛtvijām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootṛtvik (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चय/अवधारण particle)
sarveṣāmof all
sarveṣām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘ṛtvijām’ इत्यस्य विशेषण
sūtaO Sūta
sūta:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
nāmāninames
nāmāni:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
kīrtayarecite/tell
kīrtaya:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kīrt (कीर्त्) (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
yenaby which
yena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; साधन/हेतु-अर्थे (by which/whereby)
yaḥwho (each one)
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vihitaḥwas assigned
vihitaḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√dhā (धा) (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अर्थ: ‘appointed/assigned’
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक adverb) = there/in that context
padārthaḥthe role/assignment
padārthaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpada-artha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘पदस्य अर्थः’ (meaning/role/assignment)
sūtaO Sūta
sūta:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
tamthat
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
vadatell/say
vada:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vad (वद्) (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Ṛṣis (sages)

Tirtha: Naimiṣāraṇya (frame)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis

Scene: A circle of forest sages seated on kuśa mats in Naimiṣāraṇya address Sūta with folded hands, requesting the names and functions of the ṛtvijas; manuscripts and waterpots lie nearby under sacred trees.

Ṛṣis
S
Sūta
Ṛtviks

FAQs

Tradition values clarity and transmission: ritual knowledge is preserved by naming roles and responsibilities precisely.

The question arises within Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha-māhātmya narrative; the tīrtha name is not present in this verse.

An enumerative instruction: list the officiants and specify each one’s assigned ritual function.