Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 74

सूत उवाच । अथासौ नृपशार्दूलः समुत्थाय शनैःशनैः । सौम्यां दिशं समुद्दिश्य प्रतस्थे स तु दुःखितः

sūta uvāca | athāsau nṛpaśārdūlaḥ samutthāya śanaiḥśanaiḥ | saumyāṃ diśaṃ samuddiśya pratasthe sa tu duḥkhitaḥ

Sūta dit : Alors ce tigre parmi les rois se releva lentement ; tournant sa route vers la douce direction du nord, il se mit en marche, mais le cœur accablé de tristesse.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलकारः—लिट् (Perfect); पुरुषः—प्रथम; वचनम्—एकवचनम्; पदम्—परस्मैपदम्
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्ययम् (then/now)
असौthat (man)
असौ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—एकवचनम्
नृपशार्दूलःtiger among kings
नृपशार्दूलः:
Apposition (to असौ)
TypeNoun
Rootनृप + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (नृपाणां शार्दूलः = tiger among kings)
समुत्थायhaving risen
समुत्थाय:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootसम् + उत् + स्था (धातु) → समुत्थाय (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund): ‘having risen’
शनैःslowly
शनैः:
Kriya-vishesana (Manner)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्ययम् (manner adverb: slowly)
शनैःslowly (again)
शनैः:
Kriya-vishesana (Manner)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formपुनरुक्त-अव्ययम् (intensified repetition: very slowly)
सौम्याम्pleasant, auspicious
सौम्याम्:
Visheshana (of दिशम्)
TypeAdjective
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; विभक्तिः—द्वितीया; वचनम्—एकवचनम्
दिशम्direction
दिशम्:
Karma (Object of samuddiśya)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; विभक्तिः—द्वितीया; वचनम्—एकवचनम्
समुद्दिश्यhaving set (his course) toward
समुद्दिश्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootसम् + उद् + दिश् (धातु) → समुद्दिश्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund): ‘having aimed/turned toward’
प्रतस्थेset out, departed
प्रतस्थे:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र + स्था (धातु)
Formलकारः—लिट् (Perfect); पुरुषः—प्रथम; वचनम्—एकवचनम्; पदम्—आत्मनेपदम्
सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—एकवचनम्
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्ययम् (but/indeed)
दुःखितःsorrowful
दुःखितः:
Visheshana (of सः)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
Formपुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—एकवचनम्

Sūta

Scene: Sūta narrates: the king rises slowly, heavy with sorrow, and begins walking toward the gentle northern direction; attendants follow quietly under a soft sky.

S
Sūta

FAQs

Even a powerful ruler must walk the pilgrim’s path with humility; inner sorrow can become the impetus for seeking holy remedy.

The verse narrates the departure toward the tīrtha-region; the site is not named in this line.

None; it is narrative movement toward the forthcoming tīrtha encounter.