Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 104

अथ तास्तापसान्राजा प्रोवाच प्रणतः स्थितः । संध्याकालः समायातः सांप्रतं मुनिसत्तमाः । तस्मात्संध्याविधिः कार्यः सर्वैरेव यथोचितः

atha tāstāpasānrājā provāca praṇataḥ sthitaḥ | saṃdhyākālaḥ samāyātaḥ sāṃprataṃ munisattamāḥ | tasmātsaṃdhyāvidhiḥ kāryaḥ sarvaireva yathocitaḥ

Alors le roi, debout avec respect et humilité, s’adressa aux ascètes : «Ô meilleurs des sages, l’heure de la Sandhyā est maintenant arrivée. Que tous accomplissent donc les rites de la Sandhyā, chacun selon ce qui convient».

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (conjunctive adverb: “then/now”)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
तापसान्the ascetics
तापसान्:
Karma (Object in apposition/कर्म)
TypeNoun
Roottāpasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; ‘तान्’ इत्यस्य विशेष्य (appositional)
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
प्रणतःbowed down
प्रणतः:
Viśeṣaṇa (Adjective of subject/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpra+√nam (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’ इत्यस्य विशेषण (bowed)
स्थितःstanding
स्थितः:
Viśeṣaṇa (Adjective of subject/विशेषण)
TypeAdjective
Root√sthā (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’ इत्यस्य विशेषण (standing)
संध्याकालःthe twilight time
संध्याकालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃdhyā (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (संध्यायाः कालः)
समायातःhas arrived
समायातः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam+ā+√yā (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘संध्याकालः’ इत्यस्य विधेय (has arrived)
सांप्रतम्now
सांप्रतम्:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsāṃprata (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb: “now/at present”)
मुनिसत्तमाःO best of sages
मुनिसत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; संबोधन (8th/सम्बोधन), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (मुनीनां सत्तमाः)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Roottasmāt (तद्-प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्राय; अपादानार्थक (ablatival adverb: “therefore/from that reason”)
संध्याविधिःthe twilight rite
संध्याविधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃdhyā (प्रातिपदिक) + vidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (संध्यायाः विधिः)
कार्यःshould be performed
कार्यः:
Kriyā (Obligation predicate/विधेय)
TypeAdjective
Root√kṛ (धातु)
Formभाव्य/कर्तव्यतार्थक कृदन्त (यत्/gerundive); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘संध्याविधिः’ इत्यस्य विधेय (to be done)
सर्वैःby all
सर्वैः:
Kartr̥ (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
एवindeed
एव:
Nipāta (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle of emphasis: “indeed/only”)
यथोचितःas appropriate
यथोचितः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyathā (अव्यय) + ucita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभाव-समासः (यथाऽउचितः = as is proper); ‘संध्याविधिः’ इत्यस्य विशेषण

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa style narration within Māhātmya)

Scene: A king stands with folded hands before seated sages, announcing the arrival of sandhyā; the sky is twilight-purple with saffron remnants, and ritual vessels are brought forth.

R
rājā (king)
T
tāpasāḥ (ascetics)
M
munayaḥ (sages)
S
saṃdhyā (twilight rite)

FAQs

Dharma is upheld through timely worship—Sandhyā at the proper hour cultivates discipline, purity, and reverence.

The verse sits within the Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya context; this line emphasizes tīrtha-dharma generally rather than naming a single site in the verse itself.

Performance of Sandhyā-vidhi (Sandhyā worship/observance) by everyone, appropriately according to rule and station.