Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

गोवर्धन उवाच । अहमर्चां करिष्यामि लिंगस्यास्य सदा द्विज । भक्तिं च प्रकरिष्यामि हेतोरस्य हेतोरस्य कृते द्विज । पूजार्थं चैव ये चान्ये मम वंशसमुद्रवाः

govardhana uvāca | ahamarcāṃ kariṣyāmi liṃgasyāsya sadā dvija | bhaktiṃ ca prakariṣyāmi hetorasya hetorasya kṛte dvija | pūjārthaṃ caiva ye cānye mama vaṃśasamudravāḥ

Govardhana dit : «Ô brāhmane, j’accomplirai toujours le culte de ce Liṅga. Et je cultiverai la bhakti pour cette raison même, ô brāhmane. Et pour la pūjā, d’autres encore issus de ma lignée se présenteront aussi.»

गोवर्धनःGovardhana
गोवर्धनः:
Karta (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootगोवर्धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
अर्चाम्worship, offering
अर्चाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्चा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
करिष्यामिI will do
करिष्यामि:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
लिङ्गस्यof the liṅga
लिङ्गस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
सदाalways
सदा:
Kala (Time adjunct/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
द्विजO Brahmin
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
भक्तिम्devotion
भक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
प्रकरिष्यामिI will perform/produce
प्रकरिष्यामि:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √कृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
हेतोःfor the sake of / of the cause
हेतोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
हेतोःfor the sake of
हेतोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; पुनरुक्ति (repetition in पाठ)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; पुनरुक्ति (repetition in पाठ)
कृतेfor the sake of
कृते:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootकृत (कृदन्त; √कृ (धातु))
Formसप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभाववत् प्रयोगः; ‘कृते’ = ‘for the sake of’ (हेतौ)
द्विजO Brahmin
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
पूजार्थम्for worship (purpose)
पूजार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपूजा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (पूजायाः अर्थः)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
येwho
ये:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Additional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
वंशसमुद्रवाःthose connected with my lineage (reading uncertain)
वंशसमुद्रवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवंश + समुद्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (वंशे समुद्रवाः/समुद्रव-सम्बद्धाः); पाठरूप ‘समुद्रव’ दुर्लभ

Govardhana

Type: kshetra

Listener: A brāhmaṇa (dvija)

Scene: Govardhana, hands folded, speaks before a brāhmaṇa near the liṅga shrine; behind him stand members of his lineage ready to assist with pūjā offerings—flowers, lamps, water pots—signaling a hereditary service line.

G
Govardhana
Ś
Śiva (Liṅga)

FAQs

Sthala-māhātmya emphasizes sustained, generational devotion—daily worship and bhakti preserve and transmit sacred merit.

The Nāgarakhaṇḍa tīrtha where the Liṅga (later famed as Kaṃsārīśvara) is to be regularly worshipped.

A vow of continual arcā/pūjā of the Liṅga, coupled with deliberate cultivation of devotion (bhakti).