Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

सूत उवाच । अथ तैर्ब्राह्मणैः सर्वैस्तस्य नाम प्रतिष्ठितम् । कंसारीश्वर इत्येवं गौरवात्तस्य सन्मु नेः

sūta uvāca | atha tairbrāhmaṇaiḥ sarvaistasya nāma pratiṣṭhitam | kaṃsārīśvara ityevaṃ gauravāttasya sanmu neḥ

Sūta dit : Alors tous ces brāhmanes établirent le nom de la divinité comme « Kaṃsārīśvara », par vénération pour ce sage éminent.

sūtaḥSūta
sūtaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्) (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद) = Perfect; प्रथमपुरुष, एकवचन
athathen
atha:
Adhikarana (Discourse marker/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तर/प्रस्ताव-निपात) = then/thereupon
taiḥby them
taiḥ:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), बहुवचन; सर्वनाम
brāhmaṇaiḥby the brahmins
brāhmaṇaiḥ:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
sarvaiḥall
sarvaiḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (brāhmaṇaiḥ)
tasyaof it/of him
tasya:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
nāmaname
nāma:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pratiṣṭhitamwas established
pratiṣṭhitam:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√sthā (स्था) (धातु)
Formक्त (past passive participle) = established; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate with nāma
kaṃsārī-īśvaraḥKaṃsārīśvara
kaṃsārī-īśvaraḥ:
Samjna (Name/संज्ञा)
TypeNoun
Rootkaṃsārī (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय 'कंसारी (नाम) एव ईश्वरः' = Lord named Kaṃsāri; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामरूपेण
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (इति-निपात) = quotative
evamin this way
evam:
Kriya-visheshana (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकारवाचक) = in this manner
gauravātout of reverence
gauravāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootgaurava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (because of)
tasyaof him/of it
tasya:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
sanmuneḥof the venerable sage
sanmuneḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsat (प्रातिपदिक) + muni (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय 'सन् मुनिः' = good/holy sage; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

Sūta

Tirtha: Kaṃsārīśvara

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and other ṛṣis at Naimiṣāraṇya (frame implied)

Scene: Sūta narrates as brāhmaṇas ceremonially declare the name ‘Kaṃsārīśvara’; a ritual banner or inscription tablet is unveiled before the liṅga.

S
Sūta
B
Brāhmaṇas
K
Kaṃsārīśvara
P
Pippalāda

FAQs

A tīrtha’s sacred identity is preserved through dharmic consensus and reverence for realized sages.

The shrine/tīrtha where the Liṅga is formally known as Kaṃsārīśvara.

Formal establishment of the deity’s name (nāma-pratiṣṭhā) by qualified brāhmaṇas.