Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 40

विश्वामित्र उवाच । मम शत्रुर्मान्यो त्र वसिष्ठः कुमुनिः स्थितः । तं त्वं जहि द्रुतं गत्वा तदर्थं च मया कृता

viśvāmitra uvāca | mama śatrurmānyo tra vasiṣṭhaḥ kumuniḥ sthitaḥ | taṃ tvaṃ jahi drutaṃ gatvā tadarthaṃ ca mayā kṛtā

Viśvāmitra dit : « Mon ennemi honoré — Vasiṣṭha, ce sage — demeure ici. Va vite et tue-le ; en effet, tu as été créée par moi dans ce but précis. »

विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व + मित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (विश्वस्य मित्रः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन
शत्रुःenemy
शत्रुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मान्यःrespected, esteemed
मान्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमान्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण—‘शत्रुः’
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अपपद-सम्बन्धेन ‘शत्रुः’ इत्यस्य समनाधिकरण
कुमुनिःa wicked sage
कुमुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकु + मुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—कर्मधारय (कु-मुनिः = दुष्टः मुनिः)
स्थितःstanding, staying
स्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formक्त (भूतकृदन्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण—‘वसिष्ठः/कुमुनिः’
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
जहिkill, slay
जहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन निपातित/क्रियाविशेषण (adverb)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
तदर्थम्for that purpose
तदर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootतद् + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; नपुंसकलिङ्ग-एकवचनरूपेण अव्ययवत् (for that purpose)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd), एकवचन
कृताdone, made
कृता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formक्त (भूतकृदन्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (पाठे ‘कृता’—कस्य? आज्ञा/व्यवस्था इत्यादि अव्यक्तम्)

Viśvāmitra

Tirtha: Vasiṣṭhāśrama (implied)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka-group (frame assumed)

Scene: Viśvāmitra, intense and resolute, issues a lethal command to the fierce śakti: go swiftly and kill Vasiṣṭha at his hermitage; the moment is morally heavy—power and anger crystallize into an आदेश.

V
Viśvāmitra
V
Vasiṣṭha

FAQs

Even when acknowledging another’s greatness, acting from vengeance and commanding harm is shown as a fall from dharma.

The verse occurs within a tīrtha-māhātmya chapter, but the locality is not named in this excerpt.

None for devotees; it contains an instruction to a summoned force within a hostile rite narrative.