Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

स चागत्य मुनि श्रेष्ठो देशं चानर्तसंज्ञितम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे शंखतीर्थसमीपतः

sa cāgatya muni śreṣṭho deśaṃ cānartasaṃjñitam | hāṭakeśvaraje kṣetre śaṃkhatīrthasamīpataḥ

Ce sage éminent vint au pays nommé Anarta, dans le kṣetra sacré de Hāṭakeśvara, près de Śaṅkhatīrtha.

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
आगत्यhaving come
आगत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ-√गम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having come’
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
श्रेष्ठःexcellent/best
श्रेष्ठः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (superlative sense: best)
देशम्region/country
देशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
अनर्तसंज्ञितम्known as ‘Anarta’
अनर्तसंज्ञितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनर्त-संज्ञित (प्रातिपदिक); √ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तृतीया/नाम-तत्पुरुषः (अनर्त-इति संज्ञया ज्ञातम् = अनर्तसंज्ञितम्)
हाटकेश्वरजेbelonging to/connected with Hāṭakeśvara
हाटकेश्वरजे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootहाटकेश्वर-ज (प्रातिपदिक); √जन् (धातु) + ड (कृदन्त/तद्धित-सम्भव)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (हाटकेश्वरस्य जातम्/सम्बद्धम्)
क्षेत्रेin the sacred field/holy place
क्षेत्रे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
शंखतीर्थसमीपतःnear the Śaṅkha-tīrtha
शंखतीर्थसमीपतः:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootशंखतीर्थ-समीपतः (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (postpositional adverb) = ‘near Śaṅkha-tīrtha’; मूलम्—समीप (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित/अव्ययीभाव-प्रत्यय)

Narrator

Tirtha: Śaṅkhatīrtha (near Hāṭakeśvara-kṣetra)

Type: ghat

Scene: Vasiṣṭha arrives in Anarta: a coastal-western landscape with a sacred precinct of Hāṭakeśvara; nearby a tīrtha marked by a conch emblem (Śaṅkha), with pilgrims and ascetics at the water’s edge.

V
Vasiṣṭha
A
Anarta
H
Hāṭakeśvara
Ś
Śaṅkhatīrtha

FAQs

Purāṇic narratives anchor spiritual events in sacred landscapes, teaching that holy places (kṣetras) support purification and reconciliation.

Śaṅkhatīrtha, situated near the Hāṭakeśvara kṣetra in the Anarta region.

Implied pilgrimage/approach to the tīrtha (tīrtha-sevā); no explicit rite is stated in this verse.