Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

Devanagari script

यत्र ब्रह्मशिला पुण्या श्वेतद्वीपसमन्विता । सरस्वती स्थिता यत्र नदी पापहरा शुभा

Transliteration

yatra brahmaśilā puṇyā śvetadvīpasamanvitā | sarasvatī sthitā yatra nadī pāpaharā śubhā

Translation

Là se dresse la sainte Brahmaśilā, sacrée et liée à Śvetadvīpa; et là demeure la rivière Sarasvatī, propice et ôteuse des péchés.

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, सम्बन्धबोधक-अव्यय (relative adverb: 'where')

• ब्रह्मशिला: the Brahma-stone (sacred rock)
• ब्रह्मशिला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + शिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः शिला)

• पुण्या: holy, meritorious
• पुण्या: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying ब्रह्मशिला)

• श्वेतद्वीपसमन्विता: associated with Śvetadvīpa
• श्वेतद्वीपसमन्विता: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त; सम्+अन्वि/अन्वि धातु, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुष-समासः (श्वेतद्वीपेन समन्विता = endowed/associated with Śvetadvīpa)

• सरस्वती: Sarasvatī (river/goddess)
• सरस्वती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्थिता: situated, present
• स्थिता: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे कृदन्त; विशेषणम् (qualifying सरस्वती)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, सम्बन्धबोधक-अव्यय (relative adverb: 'where')

• नदी: river
• नदी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नदी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सरस्वती-सम्बन्धे apposition

• पापहरा: sin-removing
• पापहरा: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक/कृदन्त-प्रवृत्ति)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पापं हरति इति) विशेषणम् (qualifying नदी/सरस्वती)

• शुभा: auspicious
• शुभा: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmaśilā–Sarasvatī tīrtha (as described)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A luminous sacred stone (Brahmaśilā) on a riverbank; Sarasvatī flows clear and auspicious; subtle celestial aura suggesting Śvetadvīpa connection.

Characters & Entities

• Brahmaśilā
• Śvetadvīpa
• Sarasvatī (river)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred sites are portrayed as conduits of purification—contact with holy landmarks and rivers removes sin and awakens auspiciousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The locale featuring Brahmaśilā and the sin-removing Sarasvatī, within the Hāṭakeśvara–Śaṅkhatīrtha sacred region of Anarta.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied tīrtha practice: approaching the sacred stone and the Sarasvatī for purification (commonly via darśana and snāna), though not explicitly stated.