Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

स वृद्धत्वं यदा प्राप्तो जराविप्लवतां गतः । तदा स चिन्तयामास मया पापं महत्कृतम्

sa vṛddhatvaṃ yadā prāpto jarāviplavatāṃ gataḥ | tadā sa cintayāmāsa mayā pāpaṃ mahatkṛtam

Lorsqu’il parvint à la vieillesse et fut submergé par le tumulte de la sénilité, il se mit alors à méditer : «J’ai commis un grand péché.»

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वृद्धत्वम्old age
वृद्धत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृद्धत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
यदाwhen
यदा:
Sambandha (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (when)
प्राप्तःhaving attained
प्राप्तः:
Kriya (Predicative)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सः इति विशेषणम्
जराविप्लवताम्of the afflictions of old age
जराविप्लवताम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक) + विप्लव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जरायाः विप्लवः = decay/affliction of old age)
गतःhaving gone into
गतः:
Kriya (Predicative)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सः इति विशेषणम्
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चिन्तयामासthought/reflected
चिन्तयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent in passive nuance)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
पापम्sin
पापम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; कृतम् इति सह विधेयम्
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पापम् इति विशेषणम्
कृतम्done/committed
कृतम्:
Kriya (Predicative)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पापम् इति विधेयविशेषणम् (predicate)

Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa tradition)

Type: kshetra

Scene: An aged Puṣpa, shaken by senility’s turmoil, sits in contemplation, realizing he has committed a great sin; the scene is inward, heavy, and penitential.

FAQs

Remorse is the doorway to prāyaścitta; recognizing wrongdoing is presented as the first step toward tīrtha-sevā and inner purification.

Not specified in this verse; the turn toward a named kṣetra appears in subsequent lines.

None explicitly here; it introduces the need for expiation.