Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 52

रणे बद्धोऽसि येन त्वं जीवन्मुक्तः पितुर्गिरा । विविधैः सत्कृतो रत्नैर्युक्तं तस्य हृता वधूः

raṇe baddho'si yena tvaṃ jīvanmuktaḥ piturgirā | vividhaiḥ satkṛto ratnairyuktaṃ tasya hṛtā vadhūḥ

Celui par qui tu fus lié au combat—bien que tu aies été relâché vivant sur l’ordre de ton père—fut ensuite honoré de joyaux de toutes sortes; et pourtant, même son épouse légitime lui fut enlevée.

रणेin battle
रणे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
बद्धःbound
बद्धः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootबन्ध् (धातु) → बद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
असिyou are
असि:
Kriyā (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
येनby whom/whereby
येन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
जीवन्मुक्तःliberated while living
जीवन्मुक्तः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootजीवत् (कृदन्त) + मुक्त (कृदन्त); समासः
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (जीवन् एव मुक्तः)
पितुःof (your) father
पितुः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
गिराby the word/command
गिरा:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
विविधैःwith various
विविधैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, बहुवचन; विशेषण
सत्कृतःhonoured
सत्कृतः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootसत् + कृ (धातु) → सत्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
रत्नैःwith jewels
रत्नैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
युक्तम्endowed/connected
युक्तम्:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate to implied 'idam')
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) → युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (रत्नैः सह)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन
हृताstolen/abducted
हृता:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootहृ (धातु) → हृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
वधूःwife/bride
वधूः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवधू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Vṛndā (in reproach/accusation, within the narrative)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Rājā (frame) / Viṣṇu (in-scene)

Scene: Vṛndārikā recounts injustice: the one who once bound Viṣṇu in battle is later honored with jewels, yet his wife is taken—an image of moral disorder.

V
Vṛndā
V
Viṣṇu

FAQs

Worldly honor and gifts cannot erase the adharma of violating another’s marriage; injustice ripens into suffering through karma.

This verse sits inside the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya framework; the immediate line emphasizes moral causality within the tīrtha-narrative rather than naming a distinct site in this snippet.

No explicit ritual (snāna, dāna, japa, vrata) is prescribed in this particular verse.