Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

कोटीनामेव सर्वेषां शेषा गच्छन्तु तत्र च । सहस्राक्षेण संयुक्ताः स्वर्गे स्वपररक्षकाः

koṭīnāmeva sarveṣāṃ śeṣā gacchantu tatra ca | sahasrākṣeṇa saṃyuktāḥ svarge svapararakṣakāḥ

Parmi tous ces crores, que le reste s’en aille là-bas (au Ciel), uni à Celui aux mille yeux ; dans Svarga, qu’ils veillent sur leur propre domaine.

कोटीनाम्of crores
कोटीनाम्:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (of crores)
एवindeed
एव:
Emphasis (Avadharana/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (indeed/only)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; 'कोटीनाम्' विशेषण (of all)
शेषाःthe rest, the remainder
शेषाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (the remainder)
गच्छन्तुlet (them) go
गच्छन्तु:
Kriya (Injunctive action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
सहस्राक्षेणwith Sahasrākṣa (Indra)
सहस्राक्षेण:
Karana/Sahakari (Instrument/associate/करण)
TypeNoun
Rootसहस्र (संख्या-प्रातिपदिक) + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formसमासः (बहुव्रीहि: सहस्रम् अक्षीणि यस्य = 'thousand-eyed' = इन्द्र); पुंलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
संयुक्ताःjoined, accompanied
संयुक्ताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-युज् (धातु) → संयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; 'शेषाः' विशेषण (joined/associated)
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
स्व-पर-रक्षकाःprotectors of themselves and others
स्व-पर-रक्षकाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक) + रक्षक (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष; स्वस्य परस्य च रक्षकाः / स्वपरयोः रक्षकाः); पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; 'शेषाः' विशेषण/समानााधिकरण

Devas (collective counsel)

Type: kshetra

Scene: A vast host is divided: some devas remain at the kṣetra; the rest depart with Indra (the Thousand-eyed) to guard Svarga, forming a celestial procession.

I
Indra (Sahasrākṣa)
S
Svarga
S
Surāḥ (Devas)

FAQs

Dharma assigns roles—some guard the sacred center, others protect the cosmic order elsewhere.

The kṣetra containing the revered liṅga (Amara-liṅga context), contrasted with Svarga as the devas’ abode.

None; it describes divine deployment for protection rather than a human ritual.