Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दीनं वैवस्वतस्य च । तत्कालोचितमाहेदं स्वयमेव शतक्रतुः

sūta uvāca | tasya tadvacanaṃ śrutvā dīnaṃ vaivasvatasya ca | tatkālocitamāhedaṃ svayameva śatakratuḥ

Sūta dit : Ayant entendu ces paroles de Vaivasvata (Yama), prononcées dans la détresse, Śatakratu (Indra) lui-même répondit par un conseil digne de l’instant.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; 'of him'
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम्
वचनम्speech/statement
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formकृदन्त; त्वान्त (absolutive/gerund); 'having heard'
दीनम्the pitiable (condition)
दीनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; (अर्थतः) 'the pitiable (state/condition)'
वैवस्वतस्यof Vaivasvata (Yama)
वैवस्वतस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; 'of Vaivasvata (Yama)'
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (and)
तत्-काल-उचितम्appropriate for that time
तत्-काल-उचितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतत् (सर्वनाम) + काल (प्रातिपदिक) + उचित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः: 'appropriate to that time'
आहsaid
आह:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु; 'to say')
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; 'this'
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kartṛ-viśeṣaṇa (Agent qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: 'himself')
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (particle of emphasis: 'indeed/just')
शतक्रतुःŚatakratu (Indra)
शतक्रतुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; इन्द्रस्य नाम

Sūta

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (standard Sūta frame; if not explicit in excerpt, implied by Purāṇic convention)

Scene: Sūta as narrator gestures toward a celestial tableau: Yama distressed; Indra (Śatakratu) poised to respond with timely counsel, the atmosphere shifting from lament to guidance.

S
Sūta
Y
Yama (Vaivasvata)
I
Indra (Śatakratu)

FAQs

In dharmic crises, timely and wise counsel from competent authorities is itself a form of protection for cosmic and social order.

Not specified in this verse; it is a narrative connector within the Tīrthamāhātmya.

None.