Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11
Devanagari script
अथ तं प्रस्थितं दृष्ट्वा प्रोचुः सर्वे दिवौकसः । धर्मराजकृते व्यग्राः श्रुत्वा शापं तथाविधम्
Transliteration
atha taṃ prasthitaṃ dṛṣṭvā procuḥ sarve divaukasaḥ | dharmarājakṛte vyagrāḥ śrutvā śāpaṃ tathāvidham
Translation
Alors, le voyant s’en aller, tous les dieux prirent la parole—troublés au sujet de Dharmarāja—ayant entendu une telle malédiction proférée.
Word by Word
अथthen
अथ:
Discourse connector
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (sequence marker)
तम्him
तम्:
Karma (Object of दृष्ट्वा)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
प्रस्थितम्departed
प्रस्थितम्:
Visheshana (of तम्)
TypeAdjective
Rootप्र + स्था (धातु) → प्रस्थित (कृदन्त; क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्तः
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
प्रोचुःsaid
प्रोचुः:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
दिवौकसःthe gods / heavenly dwellers
दिवौकसः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootदिवौकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
धर्मराज-कृतेabout what was done by Dharmarāja
धर्मराज-कृते:
Adhikarana/Hetu (Regarding/Cause)
TypeNoun
Rootधर्मराज (प्रातिपदिक) + कृत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (धर्मराजेन कृतम्/धर्मराजस्य कृते)
व्यग्राःagitated / anxious
व्यग्राः:
Karta (Predicate of सर्वे)
TypeAdjective
Rootव्यग्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
शापम्curse
शापम्:
Karma (Object of श्रुत्वा)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तथा-विधम्of such a kind
तथा-विधम्:
Visheshana (of शापम्)
TypeAdjective
Rootतथा (अव्यय) + विध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (तथा विधः)
Speaker
Sūta (narrative voice implied)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A clustered assembly of devas, faces tense and turned toward the departing sage; Dharmarāja appears troubled at center, while the sky-court vibrates with anxious murmurs.
Characters & Entities
D
DevasD
DharmarājaM
MāṇḍavyaFAQs
Dharma is cosmic in scope; when its administrator is cursed, even the gods become concerned for universal order.
No tīrtha is named in this verse.
None.