Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

तत्र पूर्वं गता गौरी परित्यज्य महेश्वरम् । गंगेर्ष्यया महाभागे ज्ञात्वा क्षेत्रं सुसिद्धिदम्

tatra pūrvaṃ gatā gaurī parityajya maheśvaram | gaṃgerṣyayā mahābhāge jñātvā kṣetraṃ susiddhidam

Autrefois, Gaurī s’y rendit, laissant Maheśvara en arrière ; par jalousie envers Gaṅgā, ô très fortunée, elle reconnut ce kṣetra comme dispensateur d’accomplissements sublimes.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचकः (there)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (formerly/earlier)
गताwent
गता:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः (gone)
गौरीGaurī
गौरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootपरि + त्यज् (धातु) → परित्यज्य (कृदन्त, ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्तः (gerund): 'having abandoned'
महेश्वरम्Maheśvara (Śiva)
महेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक; महा + ईश्वर)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारयः
गङ्गेर्ष्ययाthrough jealousy of Gaṅgā
गङ्गेर्ष्यया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगङ्गा + ईर्ष्या (प्रातिपदिक; गङ्गा-ईर्ष्या)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (jealousy regarding/for Gaṅgā)
महाभागेO greatly fortunate one
महाभागे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक; महा + भाग)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः (O fortunate lady)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु) → ज्ञात्वा (कृदन्त, क्त्वा)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्तः (gerund): 'having known'
क्षेत्रम्the sacred place
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
सुसिद्धिदम्granting excellent success
सुसिद्धिदम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुसिद्धिद (प्रातिपदिक; सु + सिद्धि + द)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (qualifying क्षेत्रम्)

Sage (instructor)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Gaurī departs from Maheśvara in a moment of wounded jealousy, traveling toward Hāṭakeśvara-kṣetra; Śiva remains calm; Gaṅgā is hinted as a luminous river-goddess presence; the destination kṣetra glows as ‘siddhidam’.

G
Gaurī
M
Maheśvara
G
Gaṅgā
H
Hāṭakeśvara-kṣetra

FAQs

Even human-like emotions in Purāṇic narratives are redirected toward discovering sacred places that transform the heart and grant siddhi.

Hāṭakeśvara-kṣetra is praised as “susiddhidam,” a bestower of excellent spiritual success.

No direct ritual here; it provides the mythic background establishing the kṣetra’s potency.