Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

सर्वास्ताः पुत्रवत्यश्च संजाता द्विजसत्तमाः । आसीत्तस्य नरेंद्रस्य शतं पंचभिरन्वितम्

Transliteration

sarvāstāḥ putravatyaśca saṃjātā dvijasattamāḥ | āsīttasya nareṃdrasya śataṃ paṃcabhiranvitam

Translation

Toutes celles-là devinrent mères de fils, ô le meilleur des deux-fois-nés. Et ce roi en vint à avoir cent fils, avec cinq de plus.

Word by Word

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (ताः)

• ताः: they (those women)
• ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• पुत्रवत्यः: having sons; blessed with sons
• पुत्रवत्यः: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुत्रवत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (ताः)

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• संजाताः: became; were born/produced
• संजाताः: Kriyā (Predicative/क्रियासमाना)
• Type: Adjective
• Root: सम्-जा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भावे/स्थितौ (became)

• द्विजसत्तमाः: O best of Brahmins
• द्विजसत्तमाः: Sambodhana/Address (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (द्विजेषु सत्तमाः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संबोधनार्थे/विशेषणरूपेण (addressing best Brahmins)

• आसीत्: was
• आसीत्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• तस्य: of him; his
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• नरेंद्रस्य: of the king (lord of men)
• नरेंद्रस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (नराणाम् इन्द्रः), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पंचभिः: with five
• पंचभिः: Karana/Association (Instrument/सहभाव)
• Type: Noun
• Root: पञ्चन् (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक (number-word), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• अन्वितम्: accompanied; endowed
• अन्वितम्: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्वि-इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (शतम्)

Speaker

Deductive: Purāṇic narrator in Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya (likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Putrada Tīrtha (Vasiṣṭha-kṛta)

Type: kund/ghat (contextual)

Skanda Dialogue

Listener: dvija-sattama (addressed)

Visual Art Cues

Scene: A concluding auspicious scene: the king with queens, infants symbolically represented (cradles or children), brāhmaṇas blessing, and the tīrtha in the background—signifying fulfilled vows and flourishing lineage.

Characters & Entities

• narendra (king)
• dvijasattama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇa celebrates tīrtha-phala: sacred bathing and dharmic conduct are said to yield extraordinary, lineage-sustaining blessings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The putrada tīrtha/kuṇḍa established by Vasiṣṭha, famed as Suputradā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied completion of the prior rite: bathing at the tīrtha leading to the boon of progeny.