Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 62

तेषां मध्यगतश्चासीत्पुलहो नाम सन्मुनिः । हास्यशीलः स तं प्राह विप्लवार्थं द्विजोत्तमम्

teṣāṃ madhyagataścāsītpulaho nāma sanmuniḥ | hāsyaśīlaḥ sa taṃ prāha viplavārthaṃ dvijottamam

Parmi eux se trouvait un véritable sage nommé Pulaha. D’un naturel enjoué, il s’adressa à ce brāhmaṇa éminent, voulant donner un tournant à l’affaire.

तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्
मध्यगतःsituated among (them)
मध्यगतः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmadhya (प्रातिपदिक) + gata (√gam धातु, गत्यर्थ; क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः—'मध्ये गतः' (situated in the middle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस् धातु, भवने)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
पुलहःPulaha
पुलहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpulaha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ऋषिनाम
नामby name
नाम:
Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formनाम-निर्देशक-अव्ययम् (quotative/‘by name’)
सन्मुनिःthe noble sage
सन्मुनिः:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsat (प्रातिपदिक) + muni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः—'सन् मुनिः' (a good/true sage)
हास्यशीलःhumorous
हास्यशीलः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roothāsya (प्रातिपदिक) + śīla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः—'हास्यं शीलं यस्य' (given to humor)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra√ah (अह्/ब्रू धात्वर्थे; 'to say')
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
विप्लवार्थम्for (his) rescue/relief
विप्लवार्थम्:
Kriya-artha (Purpose/क्रियार्थ)
TypeNoun
Rootviplava (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः—'विप्लवस्य अर्थः' (for the purpose of deliverance/relief)
द्विजोत्तमम्the best of the twice-born (brahmin)
द्विजोत्तमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः—'द्विजेषु उत्तमः'

Narrator (within the Purāṇic narration)

Type: kshetra

Scene: A group of sages; Pulaha stands or leans forward with a gentle smile, eyes bright, about to speak—hinting at a purposeful ‘turn’ in the story.

P
Pulaha

FAQs

Purāṇic tīrtha narratives often introduce a sage whose guidance becomes the instrument for transformation and dharma-restoration.

The verse functions as narrative transition inside the Tīrthamāhātmya; it does not name a distinct tīrtha in this line.

An instruction is being set up—mantra-upadeśa—but the mantra itself appears in the following verses.