Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा कृत्वा प्रासादमुत्तमम् । मम रूपं प्रतिष्ठाप्य कुरुपूजा यथोचिताम् । येन तत्र निजं तेजो धारयामि तवार्थतः

tasmāttatra drutaṃ gatvā kṛtvā prāsādamuttamam | mama rūpaṃ pratiṣṭhāpya kurupūjā yathocitām | yena tatra nijaṃ tejo dhārayāmi tavārthataḥ

C’est pourquoi rends-toi promptement en ce lieu, élève un temple excellent, installe ma forme et accomplis le culte comme il convient—afin que j’y maintienne mon propre éclat divin, pour ton bien.

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः; तद्-शब्दस्य पञ्चमी एकवचनरूपम्, हेत्वर्थे (therefore/from that reason)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Prakarana (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootद्रुतम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (manner adverb)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
प्रासादम्a temple/mansion
प्रासादम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उत्तमम्excellent; best
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
रूपम्form; image
रूपम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रतिष्ठाप्यhaving installed
प्रतिष्ठाप्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootप्रति + स्था (धातु)
Formल्यप्/तुमुन्-समकक्षः क्त्वार्थक अव्ययकृदन्त (absolutive in -ya), ‘having installed/established’
कुरुdo; perform
कुरु:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
यथोचिताम्as is proper
यथोचिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा + उचित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त (PPP) from वच्/उच्? (उचित = proper) used adjectivally; अव्ययीभाव-भावः ‘यथा’ उपपदसम्बन्ध (as is proper)
येनby which; so that
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
निजम्own
निजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
तेजःsplendor; energy
तेजः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (तेजः = acc.sg. of तेजस्)
धारयामिI bear; I maintain
धारयामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अर्थतःfor the sake of; in respect of
अर्थतः:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootअर्थतः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (in the sense of/for the sake of)

Deva (contextually Śiva/Śūlin, instructing Indra)

Tirtha: Hāṭakeśvara

Type: kshetra

Scene: Indra is instructed to hurry to Hāṭakeśvara, build a splendid temple, install the deity’s form, and perform proper worship so the deity’s radiance remains established there.

H
Hāṭakeśvara (implied by context)
V
Vāsava/Indra (implied listener)

FAQs

Sacred places are sustained through dharmic action—temple building, proper installation, and regular worship anchor divine grace for the world.

Hāṭakeśvara-kṣetra in Ānarta, where a temple and installed form are to be established.

Construct a prāsāda (temple), perform pratiṣṭhā (installation/consecration) of the deity’s form, and offer pūjā according to rule.