Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

ततो भग्नं बलं दृष्ट्वा महिषः क्रोधमूर्छितः । तामुवाच क्रुधा देवीं वचनैः परुषाक्षरैः

tato bhagnaṃ balaṃ dṛṣṭvā mahiṣaḥ krodhamūrchitaḥ | tāmuvāca krudhā devīṃ vacanaiḥ paruṣākṣaraiḥ

Voyant son armée brisée, Mahiṣa, saisi d’une fureur aveuglante, s’adressa à la Déesse avec des paroles dures et mordantes.

tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb): 'thereupon/then'
bhagnambroken, routed
bhagnam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootbhagna (कृदन्त; √bhañj भञ्ज्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) — 'broken/defeated' (agreeing with बलम्)
balamarmy, force
balam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (object of दृष्ट्वा)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial to main action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश्)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive): 'having seen'
mahiṣaḥthe buffalo(-demon)
mahiṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahiṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
krodha-mūrchitaḥovercome by anger
krodha-mūrchitaḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootkrodha (प्रातिपदिक) + mūrchita (कृदन्त; √mūrch मूर्छ्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-समासार्थ: 'by/with anger' + 'fainted/overpowered' → 'overcome by anger'
tāmher
tām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (object of उवाच)
uvācasaid, spoke
uvāca:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन; 'said/spoke'
krudhāangrily
krudhā:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkrudhā (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (instrumental-usage adverb): 'in anger/angrily'
devīmthe goddess
devīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (apposition to ताम्)
vacanaiḥwith words
vacanaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया बहुवचन (instrument: 'with words')
paruṣa-akṣaraiḥwith harsh syllables/words
paruṣa-akṣaraiḥ:
Karana (Instrument-qualifier/करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootparuṣa (प्रातिपदिक) + akṣara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; कर्मधारय: 'harsh' + 'syllables/letters' → 'harsh-syllabled' (qualifying vacanaiḥ)

Narrator (contextual Purāṇic narrator)

Type: kshetra

Scene: Mahīṣa, seeing his forces shattered, turns toward the Goddess with a face contorted by rage, speaking harshly amid a battlefield strewn with broken weapons and fleeing troops.

M
Mahiṣa
D
Devī

FAQs

When ego is wounded, adharma expresses itself as abusive speech; such anger is a sign of inner defeat.

Not specified in this verse; it functions as part of a larger tīrtha-centered narrative.

None.