Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

अथ प्राह प्रियं वाक्यमेकाकी तत्पुरःस्थितः । धृत्वा दूरतरेसैन्यं तस्या रूपेण मोहितः

atha prāha priyaṃ vākyamekākī tatpuraḥsthitaḥ | dhṛtvā dūrataresainyaṃ tasyā rūpeṇa mohitaḥ

Alors, se tenant seul devant elle—ayant tenu son armée bien au loin—envoûté par sa beauté, il prononça des paroles suaves.

अथthen
अथ:
Avyaya (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भ-बोधक (then/now)
प्राहsaid/spoke
प्राह:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आह् (धातु √अह्/ब्रू)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
प्रियम्dear/pleasant
प्रियम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; विशेषणम्
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्
एकाकीalone
एकाकी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएकाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम्
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, अव्ययवत्-पूर्वपद (compound member); ‘पुरः’ इत्यस्य विशेषणम्
पुरःस्थितःstanding in front
पुरःस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुरः-स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; पुरः + √स्था)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past participle in adjectival use); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अव्ययीभावः (पुरः + स्थित)
धृत्वाhaving placed/kept
धृत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√धृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
दूरतरेat a farther distance
दूरतरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदूरतरा (प्रातिपदिक; दूर + तर)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; विशेषणम्
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
रूपेणby (her) beauty/form
रूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्
मोहितःbewildered/enchanted
मोहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√मुह् (धातु) → मोहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Narrator (contextual Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya; speaker not explicit in verse)

Type: kshetra

Listener: saddvijāḥ

Scene: A lone dānava stands respectfully yet calculatingly before a radiant maiden; in the distance, his army waits—standards and weapons faint on the horizon—while he speaks with honeyed expression, eyes captivated.

D
Devī
M
Mahiṣa (implied later)
A
Army (sainya)

FAQs

Desire and fascination can cloud discernment; Purāṇic narratives often show how मोह (infatuation) becomes the doorway to adharma.

This verse is part of the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya narrative arc; the snippet itself does not name a specific tīrtha.

None is stated in this verse; it is narrative setup.