Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

विरुद्धं यौवनस्यैतद्व्रतं ते चारुहासिनि । तस्मादेतत्परित्यक्त्वा त्रैलोक्यस्वामिनी भव

viruddhaṃ yauvanasyaitadvrataṃ te cāruhāsini | tasmādetatparityaktvā trailokyasvāminī bhava

«Ô toi au beau sourire, ce vœu que tu portes contredit la jeunesse. Renonce-y donc et deviens la souveraine des trois mondes».

विरुद्धम्contrary/opposed
विरुद्धम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootविरुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √रुध्)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
यौवनस्यof youth
यौवनस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘व्रतम्’ इत्यस्य विशेषणम्
व्रतम्vow
व्रतम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तेyour/of you
ते:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचनम् (Genitive/Dative singular); अत्र षष्ठी (तव) अधिकम्
and
:
Avyaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
चारुहासिनिO fair-smiling one
चारुहासिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootचारु-हासिन् (प्रातिपदिक; चारु + हासिन्)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; कर्मधारयः (चारुः हासः यस्याः/या)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Avyaya (Causal/Inferential)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (therefore/from that)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्
परित्यक्त्वाhaving abandoned
परित्यक्त्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootपरि-√त्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
त्रैलोक्यस्वामिनीmistress of the three worlds
त्रैलोक्यस्वामिनी:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य-स्वामिनी (प्रातिपदिक; त्रैलोक्य + स्वामिनी)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य स्वामिनी)
भवbecome
भव:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Mahiṣa (implied by continuation in later verses)

Type: kshetra

Scene: The dānava, smiling and persuasive, gestures grandly as if offering cosmic sovereignty; behind him faint imagery of the three worlds; the maiden remains composed, holding symbols of vow—water-pot, rosary, or sacred thread—signifying restraint.

D
Devī
T
Trailokya (three worlds)
V
Vrata

FAQs

Adharma often approaches as ‘sweet speech’ urging one to drop vows; steadfastness in vrata is praised across Purāṇic dharma.

No specific tīrtha is named in this verse; it functions within a Tīrthamāhātmya storyline.

Vrata (religious vow) is referenced, but no procedural details (snāna/japa/dāna) are given here.