Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6
Devanagari script
शंखतीर्थे स्थितो नित्यं समाहूय ततः सुतान् । पुत्रान्पौत्रांस्तथा भृत्यान्वाक्यमेतदुवाच ह
Transliteration
śaṃkhatīrthe sthito nityaṃ samāhūya tataḥ sutān | putrānpautrāṃstathā bhṛtyānvākyametaduvāca ha
Translation
Demeurant sans cesse à Śaṅkhatīrtha, il convoqua ensuite ses fils, ainsi que ses petits-fils et ses serviteurs, et prononça ces paroles.
Word by Word
शङ्खतीर्थेat Śaṅkha-tīrtha
शङ्खतीर्थे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशङ्खतीर्थ (प्रातिपदिक; समासः)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (Locative singular, neuter); षष्ठी-तत्पुरुषः ‘शङ्खस्य तीर्थम्’
स्थितःstanding/remaining
स्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्थित (स्था धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine); क्त-प्रत्यय (past passive participle)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे प्रयोगः; क्रियाविशेषणम् (adverb)
समाहूयhaving summoned
समाहूय:
Kriyāviśeṣaṇa (Converb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-ह्वा (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्यय-भावे कृदन्तम्; ल्यप्/क्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund)
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रमवाचक/देशवाचक (then/from there)
सुतान्sons
सुतान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Accusative plural, masculine)
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Accusative plural, masculine)
पौत्रान्grandsons
पौत्रान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपौत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Accusative plural, masculine)
तथाand also
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/उपमानवाचक (also/likewise)
भृत्यान्servants/retainers
भृत्यान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Accusative plural, masculine)
वाक्यम्speech/statement
वाक्यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Accusative singular, neuter)
एतत्this
एतत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Accusative singular, neuter pronoun used adjectivally)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः एकवचनम् (3rd person singular)
हindeed/just
ह:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपातः (particle; emphasis/itiha)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narration; speaker not explicit in the snippet)
Characters & Entities
Ś
ŚaṅkhatīrthaFAQs
Dharma is preserved through deliberate transmission—elders instruct heirs and dependents to uphold sacred trusts.
Śaṅkhatīrtha.
No specific rite is prescribed here; it introduces an instruction regarding dharmic protection connected to the tīrtha.