Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

आनर्त्ताधिपतेश्चापि संजाता तनया गृहे । तस्याश्चापि सुविख्यातं नाम जातं धरातले

Transliteration

ānarttādhipateścāpi saṃjātā tanayā gṛhe | tasyāścāpi suvikhyātaṃ nāma jātaṃ dharātale

Translation

Dans la demeure du seigneur d’Ānarta naquit une fille; et sur la terre, son nom aussi devint largement renommé.

Word by Word

• आनर्त्ताधिपतेः: of the lord of Ānarta
• आनर्त्ताधिपतेः: सम्बन्ध (Possessor)
• Type: Noun
• Root: आनर्त्त-अधिपति (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: षष्ठी-तत्पुरुषः (आनर्त्तस्य अधिपतिः); पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्; Masculine, Genitive, Singular

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय-बोधक

• अपि: also
• अपि: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधान/समुच्चयार्थक (particle: also/even)

• संजाता: was born
• संजाता: क्रिया (Predicate/State)
• Type: Verb
• Root: सम्-√जन् (धातु) + संजात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Past participle, Feminine, Nominative, Singular (predicative)

• तनया: a daughter
• तनया: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: तनया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्; Feminine, Nominative, Singular

• गृहे: in the house
• गृहे: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; Neuter, Locative, Singular

• तस्याः: of her
• तस्याः: सम्बन्ध (Possessor)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्; Pronoun, Feminine, Genitive, Singular

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय-बोधक

• अपि: also
• अपि: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; particle ‘also’

• सुविख्यातम्: well-known
• सुविख्यातम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सु-विख्यात (प्रातिपदिक; √ख्यै/ख्यात)
• Form: भूतकृदन्त-विशेषणम् (क्त), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Past participial adjective, Neuter, Nominative, Singular (qualifying ‘नाम’)

• नाम: name
• नाम: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्; Neuter, Nominative, Singular

• जातम्: came to be
• जातम्: क्रिया (Predicate/State)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Past participle, Neuter, Nominative, Singular (predicative with ‘नाम’)

• धरातले: on the earth's surface
• धरातले: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: धरा-तल (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: षष्ठी-तत्पुरुषः (धरायाः तलम्); नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; Neuter, Locative, Singular

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ānarta-deśa (regional sacred geography)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A palace in Ānarta: attendants announce the birth of a daughter; the queen rests, the infant is shown, and bards/priests hint at her future renown; banners and regional motifs suggest western India.

Characters & Entities

• Ānarta
• Ānartādhipati (king of Ānarta)
• Daughter (unnamed here)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic tīrtha narratives often begin with dharmic royal lineages, showing how sacred destinies unfold through worldly events.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named in this verse; it introduces a key figure whose story supports the broader tīrtha-mahātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.