Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 81

अन्यत्रापि स्थितो मर्त्यो मंत्रमेतं त्रिरक्षरम् । यः स्मरिष्यति संसुप्तो न हिंस्यः स्यादहेर्हि सः

anyatrāpi sthito martyo maṃtrametaṃ trirakṣaram | yaḥ smariṣyati saṃsupto na hiṃsyaḥ syādaherhi saḥ

Même si un mortel se trouve ailleurs, quiconque se souvient de ce mantra de trois syllabes, fût-ce dans le sommeil, ne sera point blessé par un serpent.

anyatraelsewhere
anyatra:
Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootanyatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place: 'elsewhere')
apieven, also
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कारक (also/even)
sthitaḥsituated, being
sthitaḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Root√sthā (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; martyaḥ इति विशेषण
martyaḥa mortal man
martyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmartya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
maṃtramthe mantra
maṃtram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmaṃtra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
etamthis
etam:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; संकेतवाचक सर्वनाम; maṃtram इति विशेषण
tri-akṣaramthree-syllabled
tri-akṣaram:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक) + akṣara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु-समास: त्रयः अक्षराः यस्य (three-syllabled); maṃtram इति विशेषण
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
smariṣyatiwill remember
smariṣyati:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√smṛ (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
saṃsuptaḥasleep
saṃsuptaḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ-√svap (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; yaḥ इति विशेषण (even if asleep)
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
hiṃsyaḥto be harmed / harmable
hiṃsyaḥ:
Karta (Predicate adjective/कर्तृविधेय)
TypeAdjective
Root√hiṃs (धातु) (कृदन्त)
Formयत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: 'to be harmed'); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषण
syātwould be
syāt:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
aheḥof a snake
aheḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootahi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
hiindeed, for
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (particle: 'indeed/for')
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संकेतवाचक सर्वनाम

Śiva (Vṛṣabhadhvaja)

Tirtha: Nāgara (tri-akṣara mantra)

Type: kshetra

Scene: A traveler sleeps under a tree on a pilgrimage road; a serpent approaches but halts as a luminous syllabic aura (three seed-like letters) surrounds the sleeper, turning the snake away.

Ś
Śiva
S
Serpent (ahi)
M
Mantra (trirakṣara)

FAQs

Constant remembrance of Śiva’s mantra is taught as a shield—so potent that even unconscious recollection (in sleep) grants protection.

The teaching appears within the Hāṭakeśvara-kṣetra account in the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

Smaraṇa (mental recollection) of the trirakṣara-mantra is prescribed as a protective practice.