Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 82

स्थावरं जंगमं वापि कृत्रिमं वा गरं हि तत् । तदनेन च मंत्रेण संस्पृष्टं त्वमृतायितम्

sthāvaraṃ jaṃgamaṃ vāpi kṛtrimaṃ vā garaṃ hi tat | tadanena ca maṃtreṇa saṃspṛṣṭaṃ tvamṛtāyitam

Qu’il s’agisse d’un poison venu de l’immobile ou du mobile, ou même fabriqué de main d’homme, dès qu’il est touché par ce mantra, il devient comme un nectar d’immortalité.

sthāvaramimmobile (poison)
sthāvaram:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsthāvara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; garaṃ इति विशेषण (immobile/plant-based etc.)
jaṃgamammobile (poison)
jaṃgamam:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootjaṃgama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; garaṃ इति विशेषण (moving/animal-based)
or
:
Sambandha (Disjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle: 'or')
apieven
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कारक (also/even)
kṛtrimamartificial (poison)
kṛtrimam:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛtrima (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; garaṃ इति विशेषण
or
:
Sambandha (Disjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
garampoison
garam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/हेतु (indeed/for)
tatthat
tat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संकेतवाचक सर्वनाम; garaṃ इत्यस्य निर्देश
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; पुनर्निर्देश (resumptive 'that')
anenaby this
anena:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd), एकवचन; संकेतवाचक सर्वनाम; maṃtreṇa इति सह करण
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
maṃtreṇawith the mantra
maṃtreṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmaṃtra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण
saṃspṛṣṭamtouched/treated
saṃspṛṣṭam:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ-√spṛś (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; tat (poison) इति विशेषण
tuindeed, however
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेष (but/indeed)
amṛtāyitambecomes like nectar, rendered harmless
amṛtāyitam:
Karta (Predicate qualifier/कर्तृविधेय)
TypeAdjective
Rootamṛta (प्रातिपदिक) + √i (धातु) (कृदन्त)
Formनामधातु/कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'अमृतवत् आचरितम्/अमृततां नीतम्' (made like nectar)

Śiva (Vṛṣabhadhvaja)

Tirtha: Nāgara (tri-akṣara mantra)

Type: kshetra

Scene: A bowl of dark poison is touched/hovered over by the reciter’s hand as the mantra is spoken; the liquid turns luminous like nectar, with a faint amṛta sheen and lotus-like ripples.

Ś
Śiva
A
Amṛta
G
Gara (poison)

FAQs

Divine mantra transforms danger into wellbeing, emphasizing Śiva’s grace as alchemical—turning poison into ‘amṛta’.

The verse sits in the Hāṭakeśvara-kṣetra-centered Tīrthamāhātmya of the Nāgarakhaṇḍa.

Applying/uttering the mantra as a consecrating ‘touch’ (saṃsparśa) to counteract toxins.