Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

ब्राह्मणा ऊचुः । न वयं रक्षितुं शक्ता राज्यं पार्थिवसत्तम । तत्किं तेन गृहीतेन येन स्याद्राज्यविप्लवः

brāhmaṇā ūcuḥ | na vayaṃ rakṣituṃ śaktā rājyaṃ pārthivasattama | tatkiṃ tena gṛhītena yena syādrājyaviplavaḥ

Les brāhmanes dirent : « Ô le meilleur des rois, nous ne sommes pas capables de protéger un royaume. À quoi bon accepter ce qui provoquerait le bouleversement du pays ? »

ब्राह्मणाःthe Brahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
रक्षितुम्to protect
रक्षितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive); परस्मैपद-धातु; उद्देश्य/शक्यतार्थे
शक्ताःable
शक्ताः:
Karta (Predicate qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्त (प्रातिपदिक; शक्→क्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषणम् (we are able)
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पार्थिवसत्तमO best of kings
पार्थिवसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव + सत्तम (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
तत्then; that
तत्:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाक्ये (that/then)
किम्what (use)
किम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
तेनby that; with that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगे; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
गृहीतेनwith what is taken/accepted
गृहीतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगृहीत (प्रातिपदिक; ग्रह्→क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगे; तृतीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (taken/accepted)
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगे; तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (by which)
स्यात्would be; might occur
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
राज्यविप्लवःupheaval/ruin of the kingdom
राज्यविप्लवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराज्य + विप्लव (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृ/भाववाचक (the upheaval of the kingdom)

Brāhmaṇas

Type: kshetra

Listener: the king (pārthiva-sattama)

Scene: Brāhmaṇas, calm but firm, raise a hand in gentle refusal, explaining they cannot protect a kingdom; the king listens, the tīrtha waters and shrine witnessing a dharma-based decision.

K
King (Pārthiva-sattama)

FAQs

Dharma requires role-clarity: charity must not destabilize society; brāhmaṇas prioritize spiritual duties over political rule.

The teaching is delivered within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya setting, where righteous governance supports sacred life in the kṣetra.

No ritual is prescribed; the verse provides dharma-guidance about appropriate acceptance of gifts.