Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

यमलिंगं च दुष्कर्णे कपाली करवीरके । जागेश्वरे त्रिशूली च श्रीशैले त्रिपुरांतकम्

yamaliṃgaṃ ca duṣkarṇe kapālī karavīrake | jāgeśvare triśūlī ca śrīśaile tripurāṃtakam

À Duṣkarṇa, il est révéré comme Yamaliṅga ; à Karavīraka, comme Kapālī (le porteur de crâne). À Jāgeśvara, il est Triśūlī (le détenteur du trident), et à Śrīśaila comme Tripurāntaka (le destructeur de Tripura).

यमलिङ्गम्Yamaliṅga (twin/paired liṅga; name)
यमलिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयमल + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; कर्मधारय (यमलं लिङ्गम्)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
दुष्कर्णेat Duṣkarṇa
दुष्कर्णे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदुष् + कर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; कर्मधारय (दुष्टः कर्णः/दुष्कर्णः) स्थाननाम
कपालीKapālī (skull-bearer; Śiva)
कपाली:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (पाठानुसार कर्मरूपेण), एकवचन; -इन्-प्रातिपदिक
करवीरकेat Karavīraka
करवीरके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकरवीरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
जागेश्वरेat Jāgeśvara
जागेश्वरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजाग + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जागस्य ईश्वरः) नामरूपेण
त्रिशूलीTriśūlī (trident-bearer)
त्रिशूली:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि + शूलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (कर्मरूपेण), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (त्रिशूलं अस्ति यस्य)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
श्रीशैलेat Śrīśaila
श्रीशैले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री + शैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (श्रीमान् शैलः/श्रीशैलः) स्थाननाम
त्रिपुरान्तकम्Tripurāntaka (destroyer of Tripura)
त्रिपुरान्तकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिपुर + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (त्रिपुरस्य अन्तकः)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Duṣkarṇa (Yamaliṅga); Karavīraka (Kapālī); Jāgeśvara (Triśūlī); Śrīśaila (Tripurāntaka)

Type: kshetra

Scene: A dynamic sequence: at Duṣkarṇa a mysterious twin-liṅga (Yamaliṅga) under stormy sky; at Karavīraka Śiva as Kapālī with skull-bowl and ash, surrounded by cremation-ground symbolism; at Jāgeśvara Śiva as Triśūlī holding trident amid Himalayan deodars; at Śrīśaila Tripurāntaka aiming the cosmic arrow, Tripura’s three cities aflame in the distance, yet devotees sheltered in a calm foreground.

Ś
Śiva
D
Duṣkarṇa
K
Karavīraka
J
Jāgeśvara
Ś
Śrīśaila
Y
Yamaliṅga
K
Kapālī
T
Triśūlī
T
Tripurāntaka
T
Tripura

FAQs

The tīrthas recall Śiva’s protective power against evil (Tripurāntaka) and his renunciate symbolism (Kapālī), inspiring fearlessness and detachment.

Duṣkarṇa, Karavīraka, Jāgeśvara, and Śrīśaila.

No explicit rite; the verse primarily identifies how Śiva is to be invoked at each site.