Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 60

तच्छ्रुत्वाथ प्रणम्योच्चैर्दूतं प्राह विभीषणः । कृतांजलिपुटो भूत्वा विनयावनतः स्थितः

tacchrutvātha praṇamyoccairdūtaṃ prāha vibhīṣaṇaḥ | kṛtāṃjalipuṭo bhūtvā vinayāvanataḥ sthitaḥ

À ces mots, Vibhīṣaṇa s’inclina et s’adressa avec respect au messager ; les mains jointes en añjali, il demeura debout dans une humble déférence.

तत्that (speech/thing)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) ‘having heard’
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तर/sequence particle)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु) + य (ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund) ‘having bowed’
उच्चैःaloud
उच्चैः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
दूतम्the messenger
दूतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
प्राहsaid/spoke
प्राह:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
विभीषणःVibhīṣaṇa
विभीषणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
कृताञ्जलिपुटःwith hands joined (in reverence)
कृताञ्जलिपुटः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातु + क्त) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘कृतः अञ्जलिपुटः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive) ‘having become’
विनयावनतःbowed down in humility
विनयावनतः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविनय (प्रातिपदिक) + अवनत (अव + नम् धातु + क्त)
Formतत्पुरुष-समास (‘विनयेन अवनतः’); क्त-कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
स्थितःstood
स्थितः:
Kriyā (Predicative action/state/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘stood/was standing’

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Tīrthamāhātmya; exact speaker not explicit in the snippet)

Type: kshetra

Scene: Vibhīṣaṇa, composed and dignified, bows to the messenger; hands joined in añjali, he stands slightly bent in humility while addressing him.

V
Vibhīṣaṇa
D
Dūta

FAQs

Vinaya (humility) and respectful conduct are signs of dharma, even amid tense messages and accusations.

This verse emphasizes conduct within the narrative; it does not explicitly name a tirtha.

The añjali gesture (joined palms) and bowing—devotional and respectful bodily conduct.