Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 19

अगस्तिरुवाच । आकर्णय वरारोहे सत्यं पृष्टं त्वयामले । निर्णीतमसकृच्चैतन्मुनिभिस्तत्त्वचिंतकैः

agastiruvāca | ākarṇaya varārohe satyaṃ pṛṣṭaṃ tvayāmale | nirṇītamasakṛccaitanmunibhistattvaciṃtakaiḥ

Agastya dit : «Écoute, ô toi aux hanches gracieuses, ô pure sans tache ; ta question est véridique. Cette affaire a été tranchée maintes fois par les sages qui méditent la Vérité suprême».

अगस्तिःAgastya
अगस्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
आकर्णयlisten/hear
आकर्णय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-कर्त्/कर्णय् (धातु; causative of कर्ण/श्रु-अर्थ)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच् (causative)
वरारोहेO fair-hipped one
वरारोहे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + आरोह (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (वरम् आरोहः यस्याः सा), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पृष्टम्asked/inquired
पृष्टम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-छ्/पृच्छ् (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सत्यं विशेषयति)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुषवाचक सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अमलेO pure one
अमले:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअमला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; विशेषणरूपेण संबोधन
निर्णीतम्determined/ascertained
निर्णीतम्:
Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootनिर्-नी (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (इदम्/एतत् इत्यस्य विशेषण)
असकृत्many times/repeatedly
असकृत्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: frequency)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
तत्त्वचिंतकैःby truth-contemplating (sages)
तत्त्वचिंतकैः:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक) + चिंतक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तत्त्वं चिन्तयन्ति इति), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

Agastya

Tirtha: Kāśī (implied)

Type: kshetra

Listener: Lopāmudrā

Scene: Agastya leans slightly forward, beginning a formal explanation; his face is serene yet authoritative, as if invoking a lineage of sages and settled doctrine.

A
Agastya
L
Lopāmudrā
M
Munis (tattva-ciṃtakāḥ)

FAQs

Pilgrimage claims are to be understood through tattva (right discernment) as taught by realized sages, not through superficial contradiction.

The verse sets up a clarification about Śrīśaila and Kāśī rather than glorifying one site directly.

None; it introduces authoritative teaching (śravaṇa/listening) as the next step.