Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

Devanagari script

वर्जयेच्छेलुशिग्रू च कवकं पललं मधु । मुन्यन्नमाश्विनेमासि त्यजेद्यत्पूर्वसंचितम्

Transliteration

varjayeccheluśigrū ca kavakaṃ palalaṃ madhu | munyannamāśvinemāsi tyajedyatpūrvasaṃcitam

Translation

Qu’il évite chelu et śigrū, ainsi que les champignons, la viande et le miel. Au mois d’Āśvina, qu’il renonce même au grain de la forêt amassé auparavant.

Word by Word

• वर्जयेत्: should avoid
• वर्जयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्जय् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शेलुशिग्रू: śelu and śigru (two items/vegetables)
• शेलुशिग्रू: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शेलु (प्रातिपदिक) + शिग्रु (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समासः; (शेलु + शिग्रु) द्वितीया एकवचन (समाहार-द्वन्द्व, नपुंसकलिङ्ग) वा द्वितीया द्विवचन (इतरेतर-द्वन्द्व) पाठभेदसम्भव; अत्र कर्मपदम्

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• कवकम्: mushroom/fungus
• कवकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कवक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• पललम्: meat/flesh (palala)
• पललम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पलल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• मधु: honey
• मधु: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• मुन्यन्नम्: sage-food
• मुन्यन्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुन्यन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—मुनि + अन्न (षष्ठी-तत्पुरुष/निर्देशार्थ)

• आश्विने: in the Āśvina (month)
• आश्विने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: आश्विन (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (qualifying मासि)

• मासि: in the month
• मासि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• त्यजेत्: should abandon
• त्यजेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यत्: that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative pronoun)

• पूर्वसंचितम्: previously stored/accumulated
• पूर्वसंचितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक) + संचित (संचि/चि धातु + क्त, कृदन्त)
• Form: समासः—पूर्वं संचितम् (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (qualifying यत्)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: An ascetic in Kāśī turns away from a platter containing mushrooms, meat, and honey; he empties a small store of forest-grain as Āśvina begins, choosing fresh gathered fare; autumn sky over the ghats.

Characters & Entities

• Skanda
• Āśvina (month)
• Dietary prohibitions

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Austerity includes restraint and non-hoarding; spiritual life is strengthened by seasonal disciplines and purity of diet.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tirtha is named in this verse; it is a dharma rule embedded within the Kāśī-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dietary avoidance of specific items and a rule of not consuming previously stored forest-grain during Āśvina.