Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 57

निर्वाणनरसिंहोयं भक्तनिर्वाणकारणम् । मणिप्रदीपनागोयं महामणिविभूषणः

nirvāṇanarasiṃhoyaṃ bhaktanirvāṇakāraṇam | maṇipradīpanāgoyaṃ mahāmaṇivibhūṣaṇaḥ

Voici Narasiṃha qui accorde la délivrance, la cause même du nirvāṇa des dévots. Voici le nāga qui resplendit tel un flambeau de joyaux, paré de grandes gemmes.

निर्वाणनरसिंहःNarasimha (as) liberation (giver)
निर्वाणनरसिंहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिर्वाण + नरसिंह (प्रातिपदिके; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भक्तनिर्वाणकारणम्the cause of devotees' liberation
भक्तनिर्वाणकारणम्:
Karta-predicate (विधेय/कर्तृ-विशेषण)
TypeNoun
Rootभक्त + निर्वाण + कारण (प्रातिपदिके; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय (predicate nominative)
मणिप्रदीपनागःthe serpent (Nāga) with jewel-lamps
मणिप्रदीपनागः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमणि + प्रदीप + नाग (प्रातिपदिके; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
महामणिविभूषणःadorned with great jewels
महामणिविभूषणः:
Karta-predicate (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + मणि + विभूषण (प्रातिपदिके; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Narasiṃha (Kāśī context; specific tīrtha/shrine implied)

Type: temple

Listener: Ṛṣis

Scene: A fierce-yet-protective Narasiṃha form radiating light; beside or beneath, a great nāga coiled like a lamp-stand, its hood glowing as if a jeweled flame, gems studding its body; devotees in añjali nearby.

N
Narasiṃha
N
Nāga

FAQs

Liberation is portrayed as accessible through bhakti, with divine forms presented as direct causes of devotees’ mokṣa.

The verse functions within the Kāśīkhaṇḍa context, aligning mokṣa-imagery with the sanctity of Kāśī as a liberation-giving kṣetra.

No explicit rite is prescribed here; it is devotional-theological praise.