Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 48

न तत्कर्म च तद्वृत्तं किंचिद्वेत्ति स दीक्षितः । स च केशांतकर्मास्य कृत्वा वर्षेऽथ षोडशे

na tatkarma ca tadvṛttaṃ kiṃcidvetti sa dīkṣitaḥ | sa ca keśāṃtakarmāsya kṛtvā varṣe'tha ṣoḍaśe

Dīkṣita ne savait absolument rien de cet acte ni de cette conduite fautive. Et ensuite, lorsqu’on eut accompli pour lui le rite du keśānta, en sa seizième année…

not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (particle of negation)
तत्that
तत्:
Visheshana (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (कर्म इत्यस्य विशेषणम्)
कर्मdeed
कर्म:
Karman (ज्ञाने) / Vishaya (विषय)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तत्that
तत्:
Visheshana (वृत्तम्)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (वृत्तम् इत्यस्य विशेषणम्)
वृत्तम्conduct/affair
वृत्तम्:
Vishaya (विषय)
TypeNoun
Rootवृत्त (प्रातिपदिक; √वृत् + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
किंचित्anything
किंचित्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite)
वेत्तिknows
वेत्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
दीक्षितःDīkṣita
दीक्षितः:
Karta (कर्ता) (सः इत्यस्य अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootदीक्षित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
केशान्तकर्मthe hair-cutting rite (keśānta)
केशान्तकर्म:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootकेशान्त (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (केशान्तस्य कर्म)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययभावे), पूर्वकालिक क्रिया
वर्षेin the year (at age)
वर्षे:
Adhikarana (अधिकरण—काले)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
अथthen
अथ:
Kriya-anvaya (क्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक/क्रमसूचक (then)
षोडशेsixteenth
षोडशे:
Visheshana (वर्षे)
TypeAdjective
Rootषोडश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; (वर्षे इत्यस्य विशेषणम्)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context) narrating to Agastya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A youth at sixteen undergoing the keśānta saṃskāra, while the narrative notes his ignorance of prior wrongdoing; a ceremonial domestic-ritual scene with an undercurrent of concealed truth.

D
Dīkṣita
K
keśānta-saṁskāra

FAQs

Ignorance of wrongdoing does not replace the need for vigilance; dharmic upbringing proceeds through saṁskāras and discipline.

Kāśī is the overarching setting of the Kāśīkhaṇḍa, but this verse focuses on saṁskāra and conduct rather than a named tīrtha.

Keśānta-karman (a student-stage saṁskāra) is referenced as being performed in the sixteenth year.