Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 71

सव्याहृतिप्रणवकाः प्राणायामास्तु षोडश । अपि भ्रूणहनं मासात्पुनंत्यहरहः कृताः

savyāhṛtipraṇavakāḥ prāṇāyāmāstu ṣoḍaśa | api bhrūṇahanaṃ māsātpunaṃtyaharahaḥ kṛtāḥ

Seize prāṇāyāmas, accompagnés des vyāhṛtis et du praṇava (Oṃ) : même ceux-ci, accomplis chaque jour, purifient en un mois jusqu’au péché de la mise à mort de l’embryon.

sa-vyāhṛti-praṇavakāḥaccompanied by the vyāhṛtis and praṇava
sa-vyāhṛti-praṇavakāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/सह) + vyāhṛti (प्रातिपदिक) + praṇava (प्रातिपदिक) + ka (तद्धित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘व्याहृतिभिः प्रणवेन च सहिताः’ (endowed with vyāhṛtis and praṇava)
prāṇāyāmāḥprāṇāyāmas
prāṇāyāmāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootprāṇāyāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
tuindeed / but
tu:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-निपात (emphatic/contrastive particle)
ṣoḍaśasixteen
ṣoḍaśa:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣoḍaśan (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; प्राणायामान् विशेषयति (sixteen in number)
apieven
api:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार (also/even)
bhrūṇa-hanaṃ(the sin of) embryo-killing
bhrūṇa-hanaṃ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhrūṇa (प्रातिपदिक) + han (धातु) + a (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘भ्रूणस्य हननम्’ (act of killing an embryo)
māsātwithin a month / from a month
māsāt:
Apādāna/Avadhi (Ablative/limit)
TypeNoun
Rootmāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान/काल-सीमा (from/within a month)
punantipurify
punanti:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√pū (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन, परस्मैपद; ‘पुनन्ति’ = they purify
ahar-ahaḥdaily
ahar-ahaḥ:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootahar (प्रातिपदिक) + ahaḥ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; अव्ययरूपेण क्रियाविशेषणम् (day by day / daily)
kṛtāḥ(when) performed
kṛtāḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Condition/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘कृताः’ = when performed

Unspecified (Dharmāraṇyakhaṇḍa narrative voice; instructional passage)

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king) implied by the surrounding address in the unit

Scene: A disciplined practitioner at sunrise performing counted prāṇāyāmas; subtle visual of syllables ‘Oṃ’ and vyāhṛtis emanating as luminous bands, symbolizing purification over time (a month cycle hinted by moon phases).

P
Praṇava (Oṃ)
V
Vyāhṛtis

FAQs

Mantra-linked prāṇāyāma is presented as a powerful purifier even for very grave sins.

No particular tīrtha is named; the verse emphasizes universal purification through sanctioned practice.

Perform sixteen prāṇāyāmas daily, joined with the vyāhṛtis and Oṃ (praṇava).