Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 58

Devanagari script

दशमेऽहनि संप्राप्तं धर्मारण्यमनुत्तमम् । अदूरे हि ततो रामो दृष्ट्वा मांडलिकं पुरम्

Transliteration

daśame'hani saṃprāptaṃ dharmāraṇyamanuttamam | adūre hi tato rāmo dṛṣṭvā māṃḍalikaṃ puram

Translation

Le dixième jour, il atteignit l’incomparable Dharmāraṇya ; puis, voyant non loin une cité capitale de province, Rāma s’en approcha.

Word by Word

• दशमे: on the tenth
• दशमे: Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: दशम (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी एकवचनम्; विशेषणम् (Loc. sg.)

• अहनि: day
• अहनि: Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी एकवचनम् (Neuter, Loc. sg.)

• संप्राप्तम्: having reached, arrived at
• संप्राप्तम्: Kriyāviśeṣaṇa (State/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: संप्राप्त (प्रातिपदिक; √आप्/प्राप् धातोः क्त, सम्-उपसर्ग)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (Neuter, Nom./Acc. sg.; ‘reached/arrived’)

• धर्मारण्यम्: the Dharma-forest (Dharmāraṇya)
• धर्मारण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म + अरण्य (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य अरण्यम्) (Neuter, Acc. sg.)

• अनुत्तमम्: unsurpassed, excellent
• अनुत्तमम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (Neuter, Acc. sg.)

• अदूरे: nearby
• अदूरे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अदूर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी एकवचनम्; स्थानवाचक (Loc. sg.; ‘nearby’)

• हि: indeed, for
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic/causal particle)

• ततः: from there, then
• ततः: Apādāna (Source/अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अपादान/क्रमवाचक अव्ययम् (ablatival adverb: from there/then)

• रामः: Rama
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा एकवचनम् (Masc., Nom. sg.)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्तम् (Gerund), ‘having seen’

• माण्डलिकम्: royal/provincial (of a maṇḍalika king)
• माण्डलिकम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: माण्डलिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (Neuter, Acc. sg.)

• पुरम्: city
• पुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया एकवचनम् (Neuter, Acc. sg.)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; contextually Sūta/Lomaharṣaṇa style narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: धर्मारण्य

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: दशमेऽहनि यात्रायाः समाप्तौ, वन-सीम्नि धर्मारण्यं दृश्यते; दूरात् माण्डलिक-पुरस्य प्राकार-शिखराणि, रामः दृष्टिं तत्र निबध्नाति।

Characters & Entities

• Rāma
• Dharmāraṇya
• Māṃḍalika city

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography is approached with patience and perseverance; reaching a holy forest is itself presented as a meritorious milestone.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya—celebrated as an unsurpassed sacred forest-region associated with tīrtha merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it marks the timing and arrival at the sacred region.