Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 69

Devanagari script

आद्यास्मि कृतकृत्योऽहमद्याहं सुकृती मुने । धर्मोनामाद्य जातोऽहं तव पद्युग्मदर्शनात्

Transliteration

ādyāsmi kṛtakṛtyo'hamadyāhaṃ sukṛtī mune | dharmonāmādya jāto'haṃ tava padyugmadarśanāt

Translation

Aujourd’hui je suis vraiment accompli ; aujourd’hui je suis fortuné, ô muni. Aujourd’hui je suis devenu « Dharma » de nom et en vérité, par la vision de tes deux pieds sacrés.

Word by Word

• आद्यः: first/foremost (i.e., now truly)
• आद्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (अहम्)

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष? (न) — उत्तमपुरुष (1st person/उत्तम), एकवचन; परस्मैपदी

• कृतकृत्यः: one whose duty is accomplished
• कृतकृत्यः: Karta (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: कृतकृत्य (प्रातिपदिक; कृत + कृत्य)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (अहम्)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• अद्य: today, now
• अद्य: Kriya-Visheshana (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम (पुनरुक्ति-बलार्थ)

• सुकृती: fortunate, virtuous
• सुकृती: Karta (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: सुकृतिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (अहम्)

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• धर्मः: Dharma (as a person/name)
• धर्मः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नामरूपेण (as ‘Dharma’)

• नाम: named, indeed
• नाम: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: निपात (particle) — ‘namely/indeed’

• अद्य: today, now
• अद्य: Kriya-Visheshana (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

• जातः: born, arisen
• जातः: Karta (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: जात (प्रातिपदिक; √जन् (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• तव: your
• तव: Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• पद्युग्मदर्शनात्: from seeing your pair of feet
• पद्युग्मदर्शनात्: Apadana/Hetu (Cause/अपादान-हेतु)
• Type: Noun
• Root: पद्युग्मदर्शन (प्रातिपदिक; पद + युग्म + दर्शन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; हेत्वर्थे (because of seeing the pair of feet)

Speaker

Yama

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Muni (Nārada)

Visual Art Cues

Scene: A devotee bows at the sage’s feet; a subtle radiance rises from the feet, symbolizing dharma awakening; the devotee’s face shows fulfillment and gratitude.

Characters & Entities

• Yama
• Nārada (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverence to a realized sage purifies and reorients one toward dharma; darśana itself is transformative.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tirtha is specified in this verse; it highlights the sanctity of saintly presence within the Dharmāraṇya narrative frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the devotional act implied is pāda-darśana and honoring the saint.