Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 65

निपपात शिरस्तस्य पर्वताश्च चकम्पिरे । समुद्राः क्षुभिताः पार्थ नद्य उन्मार्गगामिनीः

nipapāta śirastasya parvatāśca cakampire | samudrāḥ kṣubhitāḥ pārtha nadya unmārgagāminīḥ

Sa tête tomba ; les montagnes tremblèrent. Les océans furent bouleversés, ô Pārtha, et les rivières quittèrent leur cours.

निपपातfell down
निपपात:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + पत् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
शिरःthe head
शिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पर्वताःmountains
पर्वताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
चकम्पिरेtrembled
चकम्पिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद
समुद्राःseas
समुद्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
क्षुभिताःagitated
क्षुभिताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षुभ् (धातु) → क्षुभित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying समुद्राः)
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
नद्यःrivers
नद्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
उन्मार्गगामिनीःgoing out of their course
उन्मार्गगामिनीः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउन्मार्ग + गामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying नद्यः); समासः—तत्पुरुष (उन्मार्ग + गामिनी)

Narrator (contextual Purāṇic narrator, likely Sūta/Skanda framework within Revā Khaṇḍa)

Listener: Pārtha (as addressed)

Scene: Tālamegha’s severed head falls; the earth shudders—mountain ridges ripple, oceans churn with whitecaps, rivers surge beyond banks in chaotic braids.

P
Pārtha
M
Mountains
O
Oceans
R
Rivers

FAQs

When adharma is uprooted, the cosmos itself is depicted as responding—affirming that righteousness is woven into the fabric of the world.

The Revā/Narmadā milieu is the implied sacred geography; the cosmic signs magnify the significance of the event within the Māhātmya.

No ritual instruction is stated in this verse.