Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 71

Devanagari script

कन्योवाच । गच्छ त्वं नर्मदां पुण्यां सर्वपापक्षयंकरीम् । आग्नेय्यां सोमनाथस्य हनूमन्तेश्वरः परः

Transliteration

kanyovāca | gaccha tvaṃ narmadāṃ puṇyāṃ sarvapāpakṣayaṃkarīm | āgneyyāṃ somanāthasya hanūmanteśvaraḥ paraḥ

Translation

La jeune fille dit : Va vers la sainte Narmadā, qui consume tous les péchés. Au sud-est de Somanātha se trouve le sanctuaire suprême de Hanūmanteśvara.

Word by Word

• कन्या: the maiden
• कन्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• नर्मदाम्: to the Narmadā
• नर्मदाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• पुण्याम्: holy
• पुण्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; 'नर्मदाम्' इति विशेषणम्

• सर्व-पाप-क्षयम्-करīm: causing the destruction of all sins
• सर्व-पाप-क्षयम्-करīm: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + क्षय (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः/कृदन्तः: 'क्षयम् करोति' इति (करिन्/कर्त्रीभावः)

• आग्नेय्याम्: in the southeast
• आग्नेय्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आग्नेय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; दिक्-विशेषः (southeast direction)

• सोमनाथस्य: of Somanātha
• सोमनाथस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सोमनाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारयः (सोमः एव नाथः)

• हनूमत्-ईश्वरः: Hanūmanteśvara (Lord of Hanūmān)
• हनूमत्-ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हनूमत् (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हनूमतः ईश्वरः)

• परः: supreme/excellent
• परः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; 'हनूमतेश्वरः' इति विशेषणम्

Speaker

Kanyā (the maiden)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Narmadā (Revā) and Hanūmanteśvara (near Somnātha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The maiden gives explicit pilgrimage instruction: go to the holy Narmadā, destroyer of sins; then indicates a supreme shrine of Hanūmanteśvara to the southeast of Somnātha, implying a mapped sacred circuit.

Characters & Entities

• Narmadā (Revā)
• Somanātha
• Hanūmanteśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage to the Narmadā is praised as purifying, and sacred landmarks guide devotees to specific Śaiva shrines.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Narmadā (Revā) and the shrine of Hanūmanteśvara near Somanātha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Undertake the journey to the Narmadā and proceed by the stated directional landmark to the shrine.