Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 85

तीर्थस्याभिमुखो नित्यं जायते नात्र संशयः । गुह्याद्गुह्यतरं तीर्थं कथितं तव पाण्डव

tīrthasyābhimukho nityaṃ jāyate nātra saṃśayaḥ | guhyādguhyataraṃ tīrthaṃ kathitaṃ tava pāṇḍava

Il devient sans cesse tourné vers le tīrtha ; là-dessus, point de doute. Ô Pāṇḍava, un lieu de pèlerinage plus secret que le secret t’a été exposé.

तीर्थस्यof the pilgrimage place
तीर्थस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
अभिमुखःfacing toward
अभिमुखः:
Karta-anvaya (Subject qualifier/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभिमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (facing/towards)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kala (Time adverb/काल)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचनम् (adverbial accusative)
जायतेbecomes/arises
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलट्-लकारः, आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
not
:
Sambandha (Negator/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb: here)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
गुह्यात्than (what is) secret
गुह्यात्:
Apadana (Standard of comparison/अपादान)
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; तुलनार्थे (than secret)
गुह्यतरम्more secret
गुह्यतरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तरप्-प्रत्यय (comparative: more secret)
तीर्थम्pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma/Predicate nominal (that pilgrimage/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
कथितम्has been told
कथितम्:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम् (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
तवto you/for you
तव:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
पाण्डवO Pāṇḍava
पाण्डव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, संबोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

Mārkaṇḍeya (explicit addressee: Pāṇḍava)

Tirtha: Unnamed ‘guhyād-guhyatara’ tīrtha (within Revā Khaṇḍa)

Type: kshetra

Listener: Pāṇḍava

Scene: A narrator reveals a hidden tīrtha to a Pāṇḍava; the pilgrim’s body and gaze are shown permanently oriented toward a luminous shrine/riverbend; the word ‘guhya’ is symbolized by a veiled doorway opening to light.

P
Pāṇḍava

FAQs

True tīrtha knowledge reorients a person’s life toward sacred practice and pilgrimage-mindedness.

A particularly ‘secret’ tīrtha within the Revā Khaṇḍa circuit is being referenced (the immediate narrative context identifies it).

No single rite is stated; the verse emphasizes inner orientation toward tīrtha and guarding its esoteric teaching.