Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 68

कुरुक्षेत्रं यथा पुण्यं रवितीर्थं श्रुतं मया । ईश्वरेण पुरा ख्यातं षण्मुखस्य नराधिप

kurukṣetraṃ yathā puṇyaṃ ravitīrthaṃ śrutaṃ mayā | īśvareṇa purā khyātaṃ ṣaṇmukhasya narādhipa

De même que Kurukṣetra est saint, ainsi ai-je entendu que l’est Ravitīrtha. Ô roi, jadis Īśvara l’a proclamé à Ṣaṇmukha (Skanda).

कुरुक्षेत्रम्Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रम्:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुरूणां क्षेत्रम्)
यथाas / just like
यथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक अव्यय (as, just as)
पुण्यम्holy, meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (कुरुक्षेत्रम्/रवितीर्थम् इत्यस्य)
रवितीर्थम्Ravi-tīrtha
रवितीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रवेः तीर्थम्)
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Kriya (Predicate/क्रियाविशेष)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (heard)
मयाby me
मया:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सर्वनाम
ईश्वरेणby Īśvara (Lord Śiva)
ईश्वरेण:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
ख्यातम्proclaimed
ख्यातम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (proclaimed)
षण्मुखस्यof the six-faced one (Skanda)
षण्मुखस्य:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootषण् (संख्या, प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; बहुव्रीहिः (षण्मुखः = षडाननः, स्कन्दः)
नराधिपO king
नराधिप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणाम् अधिपः)

Unnamed Purāṇic narrator (quoting a received tradition of Śiva’s proclamation)

Tirtha: Ravitīrtha

Type: tirtha

Listener: Narādhipa (king)

Scene: A narrative flashback: Īśvara proclaims the greatness of Ravitīrtha to Ṣaṇmukha; the present narrator tells the king that Ravitīrtha is as holy as Kurukṣetra.

K
Kurukṣetra
R
Ravitīrtha
Ī
Īśvara (Śiva)
Ṣaṇmukha (Skanda)

FAQs

Purāṇic dharma elevates certain local tīrthas to pan-Indian stature by equating their merit with famed sites like Kurukṣetra.

Ravitīrtha, explicitly compared to Kurukṣetra in sanctity.

No specific ritual here; it establishes the tīrtha’s authoritative fame via Śiva’s ancient proclamation.