Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 40

प्रातः समुत्थाय तथा शयानो यः कीर्तयेतानुदिनं स्तवेन्द्रम् । देहक्षयं स्वे सलिले ददाति समाश्रयं तस्य महानुभाव

prātaḥ samutthāya tathā śayāno yaḥ kīrtayetānudinaṃ stavendram | dehakṣayaṃ sve salile dadāti samāśrayaṃ tasya mahānubhāva

Qu’il se lève au matin ou qu’il demeure couché, celui qui chaque jour chante ce roi des hymnes—lorsque le corps s’éteint, la magnanime (Narmadā) lui accorde refuge dans ses propres eaux.

प्रातःin the morning
प्रातः:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (in the morning)
समुत्थायhaving risen
समुत्थाय:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-उत्-स्था (धातु) + क्त्वा (ल्यप्-आदेश)
Formल्यबन्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having risen)
तथाlikewise
तथा:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (likewise/also)
शयानःlying down
शयानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशी (धातु) + शानच् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (यः)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कीर्तयेत्should praise/recite
कीर्तयेत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्तय् (कीर्त्/कीर्तय् causative of कीर्त्/कृत्-सम्बन्ध) (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अनुदिनम्daily
अनुदिनम्:
Kāla-viśeṣaṇa (Temporal adverb/कालविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनुदिनम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (daily)
स्तव-इन्द्रम्the best of hymns
स्तव-इन्द्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्तव (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (स्तवानाम् इन्द्रः/श्रेष्ठः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
देह-क्षयम्destruction of the body (death)
देह-क्षयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक) + क्षय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (देहस्य क्षयः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वेin his/one's own
स्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सलिले)
सलिलेin water
सलिले:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसलिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरणे
ददातिgives/grants
ददाति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सम्-आश्रयम्full refuge/support
सम्-आश्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसम् + आश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
महानुभावO great one
महानुभाव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहानुभाव (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिः (महान् अनुभावः यस्य), पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Narmadā/Revā

Type: ghat

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Two vignettes: a devotee rising at dawn to chant by the river; another, bedridden, chanting softly—both receiving Narmadā’s protective presence, culminating in final refuge in her waters.

M
Mārkaṇḍeya
N
Narmadā (Revā)
S
Stotra

FAQs

Consistent remembrance and praise sanctify life and secure divine refuge at life’s end.

Narmadā’s waters as a saving refuge—linking devotion to the river-tīrtha itself.

Daily kīrtana/recitation of the stotra—morning or at any time, even while resting.