Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

शुश्रूषन्ति सदा तस्य पुत्राः पञ्च प्रयत्नतः । तस्य पुत्रः कनीयांस्तु ऋक्षशृङ्गो महातपाः

śuśrūṣanti sadā tasya putrāḥ pañca prayatnataḥ | tasya putraḥ kanīyāṃstu ṛkṣaśṛṅgo mahātapāḥ

Ses cinq fils le servent sans cesse avec zèle. Parmi ses fils, le plus jeune était Ṛkṣaśṛṅga, un grand ascète.

शुश्रूषन्तिthey serve, attend upon
शुश्रूषन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशुश्रूष् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या/अव्ययवत्)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोगः; 'पुत्राः' इत्यस्य विशेषणम्
प्रयत्नतःwith effort, diligently
प्रयत्नतः:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (adverb: 'with effort')
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कनीयान्younger
कनीयान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकनीयस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तुलनात्मक (comparative)
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: 'but/indeed')
ऋक्षशृङ्गःṚkṣaśṛṅga (name)
ऋक्षशृङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक) + शृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ऋक्षशृङ्गः = ऋक्षस्य शृङ्गम्/शृङ्गः (तत्पुरुष; नाम)
महातपाःgreat ascetic
महातपाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + तपस्/तप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि: महत् तपो यस्य सः

Īśvara (Śiva) (deduced from immediate narrative context in Revā Khaṇḍa)

Tirtha: Mandāraka āśrama (associated with Ṛkṣaśṛṅga)

Type: kshetra

Scene: Five sons stand or kneel in service around their father; the youngest, Ṛkṣaśṛṅga, is shown with ascetic marks and a distinct aura, hinting at future renown.

D
Dīrghatapas
Ṛkṣaśṛṅga

FAQs

Service to elders and teachers (śuśrūṣā) is portrayed as a foundational dharma that supports ascetic greatness.

The Mandāraka āśrama-region within Revā Khaṇḍa, where this rishi family resides.

No formal rite; the emphasis is on disciplined service and ascetic character.