Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 20
Devanagari script
एकाकी स्यन्दनारूढ आयुर्धैबहुभिर्वृतः । दुर्गमं मेरुपृष्ठं स लीलयैव गतो नृप
Transliteration
ekākī syandanārūḍha āyurdhaibahubhirvṛtaḥ | durgamaṃ merupṛṣṭhaṃ sa līlayaiva gato nṛpa
Translation
Seul, monté sur son char et entouré de nombreuses armes, il alla—ô roi—comme en jeu, vers les pentes difficiles d’accès du mont Méru.
Word by Word
एकाकीalone
एकाकी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + अके (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (एकः + आकी/अकः → एकाकी); पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
स्यन्दनchariot
स्यन्दन:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्यन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (stem in compound)
आरूढःmounted / having ascended
आरूढः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + रुह् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्तः (past active participle), पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; उपसर्गः आ-
आयुर्धैःwith weapons
आयुर्धैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, तृतीया (करण), बहुवचनम्
बहुभिःby many
बहुभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गम्, तृतीया, बहुवचनम् (qualifying implied attendants)
वृतःsurrounded
वृतः:
Kriyā (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
दुर्गमम्hard to reach
दुर्गमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग/अव्यय) + गम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः (दुर्गमम् = दुष्करं गन्तुम्); नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
मेरुof Meru
मेरु:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, षष्ठी, एकवचनम् (in compound relation)
पृष्ठम्the back/slope (of Meru)
पृष्ठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (मेरोः पृष्ठम्); नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
सhe
स:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
लीलयाplayfully / with ease
लीलया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, तृतीया (करण), एकवचनम्
एवindeed / just
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपातः (emphatic/only)
गतःwent
गतः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्तः (past active participle), पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, सम्बोधन (vocative), एकवचनम्
Speaker
Narrator (addressing a king: nṛpa)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Meru (mythic)
Type: peak
Skanda Dialogue
Listener: nṛpa (king)
Visual Art Cues
Scene: Andhaka alone on a chariot, encircled by a halo of weapons, ascending the inaccessible Meru slopes as if in sport.
Characters & Entities
M
Mount MeruD
Dānava (Andhaka implied)FAQs
Arrogant strength treats even sacred, inaccessible realms as a playground; Purāṇas warn that such hubris precedes downfall.
Mount Meru is referenced as a cosmic sacred geography marker, though no specific Revā tīrtha is praised in this verse.
None.