Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 46

Devanagari script

एवं सत्यप्रभावेन त्रिरुक्तेन द्विजन्मनाम् । शिवस्य पश्यतो लिङ्गं पतितं धरणीतले

Transliteration

evaṃ satyaprabhāvena triruktena dvijanmanām | śivasya paśyato liṅgaṃ patitaṃ dharaṇītale

Translation

Ainsi, par la puissance de la vérité—proclamée trois fois par les deux-fois-nés—le Liṅga tomba sur la surface de la terre, tandis que Śiva le regardait.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: evam (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/रीति-वाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner: "thus")

• सत्य-प्रभावेन: by the power of truth
• सत्य-प्रभावेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: satya (प्रातिपदिक) + prabhāva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सत्यस्य प्रभावः)

• त्रिरुक्तेन: by the thrice-uttered (utterance)
• त्रिरुक्तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: triḥ (अव्यय/संख्या) + ukta (कृदन्त; √vac/वच्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); अर्थः "thrice-uttered"

• द्विजन्मनाम्: of the twice-born (Brahmins)
• द्विजन्मनाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: dvi (संख्या) + janman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (द्विः जन्म यस्य) = द्विज; यहाँ द्विजन्मन्-शब्दः

• शिवस्य: of Śiva
• शिवस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: śiva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• पश्यतः: while (he was) seeing
• पश्यतः: Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: paśyat (कृदन्त; √dṛś/दृश्)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ) "seeing"; शिवस्य विशेषणम्

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: liṅga (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• पतितम्: fallen
• पतितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: patita (कृदन्त; √pat/पत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) "fallen"; लिङ्गम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• धरणी-तले: on the surface of the earth
• धरणी-तले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: dharaṇī (प्रातिपदिक) + tala (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समास (धरण्याः तलम्)

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual) / Liṅga-pāta-sthāna (implied)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A radiant Śiva-liṅga, dislodged by the thrice-proclaimed truth of brāhmaṇas, descends and touches the earth while Śiva witnesses—an instant of sacral grounding and cosmic astonishment.

Characters & Entities

• Śiva
• Liṅga
• Brāhmaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truth, especially when solemnly affirmed, is depicted as a cosmic force; Śaiva narrative presents reality responding to dharmic speech (satya).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse does not name a tīrtha; it contributes to the Revā Khaṇḍa’s larger sacred topography connected with Śiva and the Revā/Narmadā.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it describes the effect of a thrice-uttered satya-vākya (truth-assertion).