Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 36›Shloka 16
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा विधिपूर्वं नरेश्वर । उपास्य संध्यां देवेशमर्चयेद्यश्च शङ्करम्

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā vidhipūrvaṃ nareśvara | upāsya saṃdhyāṃ deveśamarcayedyaśca śaṅkaram

Translation

Śrī Mārkaṇḍeya dit : Ô seigneur des hommes, en ce tīrtha, après s’être baigné selon la règle, qu’on accomplisse le culte de la sandhyā, puis qu’on adore Śaṅkara, Seigneur des dieux.

Word by Word
श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचनम् — Nominative singular masculine; कर्मधारयः (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु √वच्)
Formलिट्-लकार; परस्मैपदम्; प्रथम-पुरुष; एकवचनम् — Perfect, 3rd person singular active
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचनम् — Locative singular neuter (‘in that’)
तीर्थेat the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचनम् — Locative singular neuter
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचनम् — Nominative singular masculine
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु √स्ना)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund) — ‘having bathed’
विधिपूर्वम्according to prescribed rite
विधिपूर्वम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविधि + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘according to rule/ritually’
नरेश्वरO lord of men (king)
नरेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति; एकवचनम् — Vocative singular masculine; तत्पुरुषः (नराणाम् ईश्वरः)
उपास्यhaving worshipped
उपास्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउप + आस् (धातु √आस्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund) — ‘having worshipped/served’
संध्याम्the twilight prayer (sandhyā)
संध्याम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचनम् — Accusative singular feminine
देवेशम्Lord of the gods
देवेशम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचनम् — Accusative singular masculine; तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Injunctive/विधि)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु √अर्च्)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथम-पुरुष; एकवचनम् — Optative, 3rd person singular active (‘should worship’)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचनम् — Relative pronoun, nominative singular masculine
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
शङ्करम्Śaṅkara (Śiva)
शङ्करम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचनम् — Accusative singular masculine
Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dārutīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira (addressed as nara-īśvara)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at a river-ghāṭ completes a ritual bath, then stands facing the sun for sandhyā, and finally offers bilva leaves and water to a Śiva-liṅga shrine nearby.

Characters & Entities
M
Mārkaṇḍeya
Ś
Śaṅkara (Śiva)
D
Deveśa

FAQs

Pilgrimage is perfected by disciplined practice—bath, sandhyā worship, and devotion to Śiva.

The verse refers to “that tīrtha,” i.e., Dārutīrtha in Revā Khaṇḍa.

Snāna (ritual bath) performed properly, sandhyā-upāsanā, and Śaṅkara arcana (worship).

←Previous Verse
Next Verse→