Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 143

Devanagari script

मन्त्रेणानेन विप्राय दद्यात्करकमुत्तमम् । लवणं वर्जयेच्छुक्लां यावदन्यां तृतीयिकाम्

Transliteration

mantreṇānena viprāya dadyātkarakamuttamam | lavaṇaṃ varjayecchuklāṃ yāvadanyāṃ tṛtīyikām

Translation

Par ce mantra, on doit donner l’excellent karaka à un brāhmaṇa. Qu’on s’abstienne de sel durant toute la quinzaine claire, jusqu’au prochain troisième jour lunaire (tṛtīyā).

Word by Word

• मन्त्रेण: by (this) mantra
• मन्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• अनेन: by this
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; मन्त्रेण इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• विप्राय: to a brāhmaṇa
• विप्राय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• करकम्: a water-pot
• करकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: करक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• उत्तमम्: excellent; best
• उत्तमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; करकम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• लवणम्: salt
• लवणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लवण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• वर्जयेत्: should avoid
• वर्जयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्ज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• शुक्लाम्: bright (fortnight)
• शुक्लाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तृतीयिकाम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• यावत्: until; as long as
• यावत्: Desha-Kala (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधिपर्यन्तार्थक (until/as long as)

• अन्याम्: another; next
• अन्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तृतीयिकाम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• तृतीयिकाम्: the third lunar day (tṛtīyā)
• तृतीयिकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तृतीयिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तिथिवाचकः

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (Revākhaṇḍa frame)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A devotee respectfully offers a water pot to a seated brāhmaṇa; nearby, a simple meal without salt is shown, indicating restraint; a lunar calendar motif suggests śukla-pakṣa observance.

Characters & Entities

• brāhmaṇa (vipra)
• karaka-dāna
• Śukla pakṣa
• Tṛtīyā
• salt (lavaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld through both giving and self-restraint—charity to the worthy and disciplined conduct sustain spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction belongs to the Revā Khaṇḍa’s Narmadā sacred framework; this verse centers on vrata discipline rather than a named tirtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Donate the karaka to a brāhmaṇa with the prescribed mantra, and observe a salt-avoidance vow through the bright fortnight until the next tṛtīyā.