Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

प्रत्यक्षः प्रददौ तेभ्यस्त्वभीष्टं वरमुत्तमम् । ततः स्वनाम्ना संस्थाप्य वसवस्तं महेश्वरम् । जग्मुराकाशमाविश्य प्रसन्ने सति शङ्करे

pratyakṣaḥ pradadau tebhyastvabhīṣṭaṃ varamuttamam | tataḥ svanāmnā saṃsthāpya vasavastaṃ maheśvaram | jagmurākāśamāviśya prasanne sati śaṅkare

Se manifestant devant eux, il leur accorda l’excellent don qu’ils désiraient. Puis les Vasus établirent ce Maheśvara sous leur propre nom; et, Śaṅkara étant satisfait, ils s’en allèrent, entrant dans le ciel.

pratyakṣaḥmanifest, visible
pratyakṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpratyakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विशेषणम्
pradadaugave
pradadau:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-dā (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः एकवचनम्, परस्मैपदम्
tebhyaḥto them
tebhyaḥ:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे/नपुंसके तृतीया? (न), चतुर्थी बहुवचनम् (Dative plural)
tuindeed, and
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (emphatic/contrast)
abhīṣṭamdesired
abhīṣṭam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootabhīṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्तः; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम्
varamboon
varam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
uttamamexcellent, best
uttamam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम्
tataḥthen
tataḥ:
Anantara-kāla (अनन्तरकाल)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्ययम् (thereafter)
sva-nāmnāby their own name
sva-nāmnā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + nāman (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; नपुंसकलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Instrumental: 'by/with their own name')
saṃsthāpyahaving established
saṃsthāpya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-sthā (धातु) → saṃsthāpya
Formल्यप्/क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund)
vasavaḥthe Vasus
vasavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
maheśvaramMahēśvara (Śiva)
maheśvaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः; पुल्लिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
jagmuḥwent
jagmuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः बहुवचनम्, परस्मैपदम्
ākāśamto the sky
ākāśam:
Gati-karma (गतिकर्म)
TypeNoun
Rootākāśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
āviśyahaving entered
āviśya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā-viś (धातु) → āviśya
Formल्यप्/क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund)
prasannewhen (he was) pleased
prasanne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootprasanna (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्तः; पुल्लिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (locative)
satiwhile being, when
sati:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootas (धातु) → sat (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-तत्कालिके सति-सप्तमी; पुल्लिङ्गे सप्तमी एकवचनम्
śaṅkarein/when Śaṅkara (Śiva)
śaṅkare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśaṅkara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे सप्तमी एकवचनम्

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Vāsava (Vāsava-Maheśvara)

Type: kshetra

Listener: Rājendra / Mahārāja

Scene: Śiva appears manifest before the Vasus, grants their desired boon, and the Vasus consecrate a Maheśvara-liṅga bearing their name; afterward they ascend into the sky.

Ś
Śiva (Maheśvara/Śaṅkara)
V
Vasus
V
Vāsava (name/epithet)

FAQs

When devotion ripens, Śiva responds directly; establishing a Śiva-presence (pratiṣṭhā) turns a place into enduring sacred geography.

The Vāsava-associated Śiva site established by the Vasus, forming the core of Vāsava-tīrtha’s sanctity.

Śiva-pratiṣṭhā (installation/establishment) by naming and consecrating Maheśvara, implying worship at the installed form.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App