Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

Devanagari script

तं तदा चार्जुनं दृष्ट्वा जमदग्निः प्रतापवान् । चरन्तं मृगयां गत्वा ह्यातिथ्येन न्यमन्त्रयत्

Transliteration

taṃ tadā cārjunaṃ dṛṣṭvā jamadagniḥ pratāpavān | carantaṃ mṛgayāṃ gatvā hyātithyena nyamantrayat

Translation

Alors Jamadagni, rayonnant de la puissance du tapas, voyant Arjuna errer à la chasse, l’invita et l’accueillit selon les rites sacrés de l’hospitalité.

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• तदा: then
• तदा: Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tadā (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• अर्जुनम्: Arjuna (Kartavīrya Arjuna)
• अर्जुनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: arjuna (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: dṛś (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund), ‘having seen’

• जमदग्निः: Jamadagni
• जमदग्निः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: jamadagni (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• प्रतापवान्: mighty, valorous
• प्रतापवान्: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: pratāpa-vat (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying जमदग्निः)

• चरन्तम्: wandering
• चरन्तम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: car (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (अर्जुनम्)

• मृगयाम्: hunt, hunting
• मृगयाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: mṛgayā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: gam (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund), ‘having gone’

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: निपात-अव्ययम् (particle; emphasis/indeed)

• आतिथ्येन: with hospitality
• आतिथ्येन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ātithya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्

• न्यमन्त्रयत्: invited
• न्यमन्त्रयत्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ni-√mantr (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/past), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīra—Jamadagni-āśrama tradition

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant sage Jamadagni in bark-garments greets the hunting king Arjuna arriving from the forest with bow, attendants, and hounds; the āśrama is calm, with sacrificial fire and riverine greenery hinting at Revā.

Characters & Entities

• Jamadagni
• Arjuna (Kārtavīrya Arjuna)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ātithya (honouring a guest) is a central dharma, upheld even when the guest is a powerful king.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The sanctity of Jamadagni’s āśrama (in the Bhṛgukaccha setting) is implied as a dharma-centre.

What ritualistic prescription is mentioned?

The practice of ātithya—formal hospitality to a guest—is indicated.