Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

यथा तथा नासिकायां प्रविष्टं बीजमुत्तमम् । ततो नासागते बीजे संजातो गर्भ उत्तमः

yathā tathā nāsikāyāṃ praviṣṭaṃ bījamuttamam | tato nāsāgate bīje saṃjāto garbha uttamaḥ

D’une manière ou d’une autre, la semence excellente entra dans sa narine; et de cette semence demeurée dans le nez naquit une conception éminente.

यथाas
यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)
तथाso
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; तदनुरूपवाचक (so/thus)
नासिकायाम्in the nostril
नासिकायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनासिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (स्थान)
प्रविष्टम्entered
प्रविष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (भूतकृदन्त/Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘बीजम्’ इत्यस्य विशेषणम्
बीजम्seed
बीजम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ/विषय (seed as subject of ‘entered’)
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘बीजम्’ इत्यस्य विशेषणम्
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (then/thereupon)
नासा-गतेhaving reached/being in the nose
नासा-गते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनासा (प्रातिपदिक) + गत (गम् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘बीजे’ इत्यस्य विशेषणम् (located in the nose)
बीजेin the seed
बीजे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (in/when the seed)
संजातःarose/was produced
संजातः:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootसम् + जन् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (भूतकृदन्त/Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘गर्भः’ इत्यस्य विशेषणम्/विधेय
गर्भःembryo
गर्भः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृपद
उत्तमःexcellent
उत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘गर्भः’ इत्यस्य विशेषणम्

Śrī Mārkaṇḍeya (narrating to Yudhiṣṭhira)

Scene: A subtle, almost invisible ‘seed’ enters the goddess’s nostril; the moment is depicted with luminous particles or a thin ray; the goddess’s face is shown in close-up, emphasizing the nose as the unexpected gateway; a faint embryonic glow suggests conception.

N
Nāsikā (nostril)
G
Garbha (conception)

FAQs

It frames extraordinary birth as divinely orchestrated, reinforcing Purāṇic themes of destiny and sacred causality.

This verse is primarily etiological (origin story); the tīrtha glorification in the chapter is tied to the Narmadā region and Bhṛgukaccha.

None; it narrates the miraculous conception.